Kung bagong empleyado ka at wala ka pang TIN, ang employer mo ang karaniwang nag-a-asikaso nito gamit ang BIR Form 1902, na inihahain sa Revenue District Office na sumasakop sa lugar ng kompanya. Libre ang pagkuha ng TIN. Kung may TIN ka na mula sa dating trabaho, huwag kumuha ng bago — isa lang ang TIN habambuhay, at ang kailangan mo lang ay ang paglipat ng iyong record sa bagong RDO.
Ang TIN ang numerong susundan ka habambuhay sa lahat ng transaksyong may kinalaman sa buwis — trabaho, negosyo, pagbili ng lupa, at pagmamana. Kaya sulit gawin itong tama sa umpisa.
Sino ang Nag-a-asikaso
- Kung bagong empleyado ka na walang TIN — karaniwang ang employer ang naghahain ng BIR Form 1902 para sa iyo;
- Kung may TIN ka na — ibigay lang ito sa HR; walang bagong aplikasyon;
- Kung lumipat ka ng trabaho — kailangan ng update ng iyong registered address at ng RDO gamit ang BIR Form 1905; at
- Kung may negosyo ka rin bukod sa trabaho — mixed income earner ka, at ibang uri ng registration ang kailangan.
Ang mga Dokumento
- PSA birth certificate o isang valid government ID;
- Certificate of employment o ang kontrata mo;
- PSA marriage certificate kung kasal ka na at gagamit ng apelyido ng asawa; at
- PSA birth certificate ng mga dependent kung may kaugnayan sa iyong pagpaparehistro.
Libre ang pagkuha ng TIN. May maliit na taunang bayarin ang ilang uri ng rehistro para sa negosyo, pero para sa purong empleyado, walang dapat bayaran para sa numero mismo.
Bakit Isa Lang ang TIN
Bawal ang pagkakaroon ng higit sa isang TIN. Isa itong paglabag na may kaakibat na parusa sa ilalim ng Tax Code. Karaniwan itong nangyayari nang walang masamang hangarin — kumuha ka ng TIN noong estudyante para sa isang transaksyon, tapos kumuha ulit ang employer mo dahil hindi mo naalala. Kapag natuklasan mo ito, huwag itago: mag-file ng BIR Form 1905 para ipa-cancel ang isa at panatilihin ang isa.
Ang RDO ang Madalas na Problema
Ang iyong TIN ay nakatali sa isang Revenue District Office. Kapag lumipat ka ng trabaho o ng tirahan at hindi mo ito inilipat, hindi ka makakapag-file ng ilang dokumento at maaaring maantala ang iyong ITR o ang certificate na kailangan mo. Ang paglipat ng RDO ay ginagawa sa pamamagitan ng Form 1905, at karaniwang inihahain sa lumang RDO o sa bago, ayon sa kasalukuyang patakaran.
Praktikal na Payo
- Isulat at itago ang TIN mo — hihingin ito sa halos lahat ng malaking transaksyon;
- Huwag magbigay ng TIN sa hindi kilalang tao o sa mga tumatawag na nagpapanggap na taga-BIR;
- I-update ang civil status at address mo tuwing may pagbabago; at
- Kung magkakaroon ka ng sariling negosyo, ipaalam ito sa BIR — may ibang obligasyon ang self-employed.
Frequently Asked Questions
Libre ba ang pagkuha ng TIN? Oo. Libre ang pagkuha ng TIN mismo. May maliit na taunang bayarin ang ilang uri ng rehistro para sa negosyo, pero hindi para sa purong empleyado.
Puwede bang kumuha ng TIN nang mag-isa nang walang employer? May mga sitwasyong puwede, gaya ng para sa isang beses na transaksyon o para sa self-employed. Pero kung empleyado ka, karaniwang ang employer ang naghahain.
Ano ang gagawin kung nakalimutan ko ang TIN ko? Huwag kumuha ng bago. Puntahan ang BIR o ang iyong RDO dala ang valid ID at hilingin ang pagkuha ng iyong dating TIN.
Kailangan bang ilipat ang RDO ko kapag nagpalit ako ng trabaho? Oo. Ang hindi paglipat ng RDO ang madalas na dahilan ng antala sa mga dokumentong hinihingi sa iyo. Gamitin ang BIR Form 1905.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung magulo ang rehistro mo sa BIR at humahadlang ito sa trabaho o negosyo, matutulungan ka naming ayusin. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.