Ang kasunduang naabot sa barangay ay may bisa na parang pinal na hatol ng korte kapag lumipas ang panahon para itutol ito at walang tumutol. Kapag hindi ito tinupad, puwede mong hilingin sa Lupon na ipatupad ito sa loob ng anim na buwan mula sa petsa ng kasunduan. Pagkalipas ng anim na buwan, kailangan mo nang dumulog sa korte para ipatupad ito bilang isang aksyon. Hindi mo na kailangang ulitin ang buong away — ang kasunduan mismo ang ipinapatupad.
Marami ang nagsasabi na walang kuwenta ang kasunduan sa barangay dahil basta na lang ito nilalabag. Hindi totoo. Ang problema ay hindi alam ng karamihan na may paraan pala para ipatupad ito, at may deadline pa ito na madalas nalalampasan.
Ang Bisa ng Kasunduan
Kapag pumirma kayo ng amicable settlement sa harap ng Lupon at naitala ito nang maayos, hindi ito ordinaryong kasulatan. Pagkalipas ng maikling panahon para sa pagtutol at walang tumutol, ito ay may bisa na parang pinal na hatol ng korte. Ibig sabihin, hindi na kailangang patunayan muli ang mga pangyayari — ang kasunduan na mismo ang batayan.
Ang Dalawang Ruta ng Pagpapatupad
- Sa Lupon, sa loob ng anim na buwan — maghain ng nakasulat na kahilingan sa Punong Barangay na ipatupad ang kasunduan; sila mismo ang kikilos;
- Sa korte, pagkalipas ng anim na buwan — maghain ng aksyon sa tamang korte para ipatupad ang kasunduan;
- Kalakip na kopya — sa alinman sa dalawa, kailangan ang sertipikadong kopya ng kasunduan mula sa kalihim ng Lupon;
- Patunay ng paglabag — ipakita kung anong bahagi ang hindi tinupad at kailan; at
- Bunga — kapag ipinatupad na sa korte, puwede itong sundan ng writ of execution at pagsamsam ng ari-arian.
Kapag Nalampasan Mo ang Anim na Buwan
Hindi ito nangangahulugang wala ka nang magagawa. Ang ibig sabihin lamang ay hindi na ito puwedeng gawin ng barangay sa mabilis na paraan; kailangan mo nang maghain sa korte. Doon, ang kasunduan ang magiging batayan ng kaso mo — mas simple pa rin ito kaysa magsimula sa umpisa.
Kapag Gusto Mong Itutol ang Kasunduan
May maikling panahon mula sa petsa ng pagpirma para itutol ang kasunduan sa pamamagitan ng sinumpaang salaysay sa Punong Barangay. Pero limitado ang batayan: kailangang ipakita mo na napilitan ka, dinaya ka, o tinakot ka nang pumirma. Ang basta pagbabago ng isip ay hindi sapat. Kapag lumipas ang panahon, tapos na.
Praktikal na Payo
- Kumuha agad ng sertipikadong kopya ng kasunduan mula sa kalihim ng Lupon — ito ang kailangan mo sa pagpapatupad;
- Isulat sa kalendaryo ang petsa ng kasunduan at ang anim na buwang hangganan;
- Tiyaking may malinaw na petsa at halaga sa kasunduan — ang malabong salita ang pinakamahirap ipatupad;
- Itala ang bawat hulog na natanggap mo at ang bawat pangakong hindi natupad; at
- Huwag hintaying maging isang taon — kumilos habang nasa loob ka pa ng anim na buwan.
Frequently Asked Questions
May bisa ba talaga ang kasunduan sa barangay? Oo. Kapag naitala nang maayos at lumipas ang panahon para itutol nang walang tumutol, may bisa ito na parang pinal na hatol ng korte.
Ilang buwan ako may panahon para ipatupad ito sa barangay? Anim na buwan mula sa petsa ng kasunduan. Pagkalipas nito, kailangan mo nang dumulog sa korte para ipatupad ito.
Puwede bang bawiin ang pinirmahan kong kasunduan sa barangay? Sa loob lamang ng maikling panahon mula sa pagpirma, at kailangang ipakita mo na napilitan ka, dinaya, o tinakot. Ang pagbabago ng isip ay hindi sapat na dahilan.
Kailangan ko pa bang magsampa ng bagong kaso kung nilabag ang kasunduan? Hindi mo na kailangang ulitin ang buong away. Ang kasunduan mismo ang ipapatupad, kaya mas mabilis at mas simple kaysa magsimula sa umpisa.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kasunduan kayo sa barangay na hindi tinutupad, may paraan pa para ipatupad ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.