May karapatan kang ipabura o ipa-block ang personal mong datos sa mga tiyak na pagkakataon: kapag mali, lipas na, kulang, labag sa batas ang pagkuha, ginamit sa layuning hindi mo pinayagan, o hindi na kailangan sa orihinal na layunin. Magpadala ng nakasulat na kahilingan sa Data Protection Officer, tukuyin nang eksakto ang datos, at ilagay ang batayan mo. Kung tinanggihan nang walang wastong dahilan, dumulog sa NPC.
Karaniwan itong nagsisimula sa isang app na tinanggal mo na pero patuloy pa ring nagpapadala ng mensahe, o sa isang kompanyang may hawak pa rin ng ID at selfie mo mula noong hindi ka natanggap sa trabaho.
Kailan Ka May Karapatang Magpabura
Answer-first: hindi ito karapatang magpabura ng kahit ano, kahit kailan. May mga tiyak na batayan sa ilalim ng Data Privacy Act (RA 10173):
- Ang datos ay mali, kulang, o lipas na;
- Ito ay nakuha nang labag sa batas o walang wastong batayan;
- Ginamit ito sa layuning hindi mo pinayagan;
- Hindi na kailangan sa layuning pinagkolektahan nito; at
- Nabawi mo na ang pahintulot na siyang tanging batayan ng pagproseso.
Ang Mga Limitasyon
May mga datos na hindi maaaring burahin kahit hilingin mo. Halimbawa, ang mga talang kailangan nilang itago dahil sa obligasyon sa batas tulad ng buwis at accounting, ang mga rekord ng isang aktibong utang o kontrata, at ang mga datos na kailangan sa isang legal na paghahabol. Kapag ito ang dahilan nila, hilingin na ilagay ito nang nakasulat at tukuyin ang partikular na obligasyon — madalas doon nabubunyag na wala naman palang basehan ang pagtanggi.
Ang Sulat na Gagana
- Ang pagkakakilanlan mo at ang account o reference number;
- Ang eksaktong datos na hinihiling mong burahin;
- Ang batayan mo sa listahan sa itaas;
- Ang hinihinging kumpirmasyon na nagawa na ito, kasama ang petsa; at
- Ang paalala na maghahain ka ng reklamo sa NPC kung walang aksyon.
Ang Pagbura Kumpara sa Pagba-block
Hindi laging pagbura ang tamang hilingin. May pagkakataong mas makabubuti sa iyo ang pagba-block o pagtigil ng paggamit, lalo na kung may nakabinbing usapin.
- Pagbura — tinatanggal ang datos nang tuluyan; angkop kung wala nang layunin at ayaw mo nang may hawak sila;
- Pagba-block — nananatili ang datos pero hindi na ito ginagamit; angkop kung may hinaing kang isinasampa at kailangan pa ang tala;
- Pagtutol — ipinapahinto ang isang partikular na paggamit tulad ng marketing, habang nananatili ang iba; at
- Pagwawasto — itinatama ang maling impormasyon nang hindi binubura ang lahat.
Mag-ingat sa isang bagay: kung hihilingin mong burahin ang lahat, maaaring mawala rin ang mismong ebidensyang kailangan mo laban sa kanila. Kaya sa mga usaping may alitan, mas ligtas ang humiling ng kopya muna, saka pagba-block o pagtutol, at ang tuluyang pagbura ay iwanan sa dulo kapag tapos na ang usapin.
Praktikal na Payo
- Bago mag-delete ng account, humiling muna ng kopya ng datos mo — nawawala ito pagkatapos;
- Ang pag-delete ng app ay hindi katumbas ng pagbura ng datos sa kanilang sistema;
- Hilingin din na tanggalin ka sa mga listahan ng marketing at mga third party na binigyan nila; at
- Itago ang buong email thread — ito ang buong kaso mo kung aakyat sa NPC.
Frequently Asked Questions
Puwede ko bang ipabura ang lahat ng datos ko sa isang kompanya? Hindi laging. Puwede nilang panatilihin ang mga datos na kailangan sa isang legal na obligasyon o sa isang aktibong kontrata. Ang karapatan mo ay sumasaklaw sa mga datos na wala nang wastong batayan.
Ilang araw bago dapat sila sumagot? Inaasahang tumugon sila sa loob ng makatuwirang panahon at ipaalam sa iyo ang aksyon nila. Kapag lumipas ito nang walang sagot, may batayan ka nang dumulog sa National Privacy Commission.
Ano ang gagawin kung sinabi nilang wala na ang datos ko pero may natatanggap pa rin akong mensahe? Hingin ang nakasulat na kumpirmasyon ng pagbura at ang listahan ng mga third party na binigyan nila ng datos mo. Ang patuloy na pagpapadala ay malakas na ebidensya sa reklamo mo.
Kailangan ko bang magbigay ng dahilan? Mahalagang isaad ang batayan mo sa batas dahil ito ang sinusuri nila. Ang pagbanggit sa partikular na dahilan tulad ng lipas na o walang wastong batayan ang nagpapabilis at nagpapalakas ng kahilingan mo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung tinatanggihan ang kahilingan mong burahin ang datos mo, matutulungan ka naming ihanda ang pormal na sulat at reklamo sa NPC. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.