Ang matibay na simpleng kasunduan ay may walong bahagi: pangalan at address ng magkabilang panig, ang eksaktong pinag-usapan, ang halaga at iskedyul ng bayad, ang deadline, ang mangyayari kapag may paglabag, ang paraan ng pagkansela, ang lugar ng pagsampa ng kaso, at ang pirma na may petsa at saksi. Hindi ito kailangang mahaba — kailangan lang malinaw.
Hindi mo kailangan ng abogado para sa bawat kasunduan. Ang karamihan ng away sa negosyo ay hindi dahil sa masamang batas — kundi dahil sa kasunduang walang detalye.
Ang Walong Bahagi ng Matibay na Kasunduan
- Sino — buong pangalan, address, at uri ng ID ng bawat panig. Kung kompanya, ilagay kung sino ang may awtoridad pumirma;
- Ano — ang eksaktong bagay o serbisyo, ang dami, at ang pamantayan ng “tapos na”;
- Magkano — ang buong halaga sa titik at bilang, at kung may VAT o withholding;
- Kailan — ang petsa ng bawat bayad at ng paghahatid;
- Kapag hindi natupad — penalty sa pagkaantala, at sino ang sasagot sa gastos;
- Paano titigil — notice period at ang bayad sa pre-termination;
- Saan ang kaso — ang lungsod kung saan isasampa ang anumang aksyon; at
- Pirma — ng dalawang panig sa bawat pahina, may petsa, at may dalawang saksi.
Mga Karaniwang Pagkakamali
Ang unang pagkakamali ay ang malabong paglalarawan. “Gagawin nang maayos ang trabaho” ay walang kahulugan sa korte. Isulat ang sukat, materyales, at ang paraan ng pagtanggap.
Ikalawa ang walang petsa ng bayad. Kung walang takdang araw, kailangan pa ng demand bago magkaroon ng legal na delay. Ang malinaw na petsa ay nagpapadali sa lahat.
Ikatlo ang hindi pagtutugma ng pirma at ID. Kunan ng litrato ang ID ng kabila at ilakip ito. Ito ang pinakamalaking hadlang sa pagtanggi ng pirma mamaya.
Kailan Ipa-notaryo
Hindi ito kailangan para sa bisa, pero ipa-notaryo kung: may kasamang lupa, sasakyan, o malaking halaga; kung ipaparehistro ito sa ahensiya; o kung may kutob kang tatanggihan ang pirma mamaya.
Kailan Kailangan ng Espesyal na Porma
May ilang kasunduang hindi sapat ang simpleng papel. Bago ka magsulat, tingnan kung nasa listahang ito ang usapan ninyo:
- Benta o pagsangla ng lupa — dapat nakasulat at ipa-notaryo para maiparehistro sa Registry of Deeds;
- Kasunduang hindi matatapos sa loob ng isang taon — saklaw ng Statute of Frauds;
- Pangakong sagutin ang utang ng iba — dapat nakasulat, kung hindi ay hindi maipatutupad;
- Pagbibigay ng awtoridad sa ahente na magbenta o magsangla — kailangan ng Special Power of Attorney; at
- Donasyon — may sariling porma at pormalidad na hinihingi ang batas.
Sa mga ito, ang maling porma ay hindi lang teknikalidad — maaari nitong gawing walang bisa o hindi maipatutupad ang buong kasunduan.
Praktikal na Payo
- Isang pahina na malinaw ay mas matibay kaysa sampung pahinang hiram sa internet at hindi bagay sa sitwasyon mo;
- Gumawa ng kopya para sa bawat panig at pirmahan ang lahat ng kopya;
- Ilakip ang quotation, plano, o listahan bilang annex at banggitin ito sa katawan ng kasunduan;
- Kung may pagbabago mamaya, gumawa ng maikling addendum na pirmado — huwag mag-erase; at
- Itago ang orihinal nang hindi bababa sa sampung taon.
Frequently Asked Questions
Kailangan ba ng abogado para gumawa ng kontrata? Hindi para sa mga simpleng kasunduan. Ngunit kung may kasamang lupa, malaking puhunan, o pangmatagalang obligasyon, mas mura ang magpasuri bago pumirma kaysa magdemanda mamaya.
Ilang saksi ang kailangan sa kontrata? Hindi ito hinihingi ng batas para sa bisa ng ordinaryong kontrata, ngunit dalawang saksi ang karaniwang ginagawa at malaking tulong ito sa ebidensya.
Puwede bang gawing Tagalog ang kontrata? Oo. Walang batas na nag-uutos na Ingles ang kontrata. Ang mahalaga ay naiintindihan ito ng magkabilang panig, at mas mabuti pa nga kung nasa wikang alam ninyo.
Kailangan bang pirmahan ang bawat pahina? Hindi kinakailangan, ngunit lubos itong inirerekomenda. Pinipigilan nito ang paglilipat o pagpapalit ng pahina at pinatatatag ang dokumento sa korte.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kasunduan kang ihahanda para sa negosyo o para sa personal na transaksyon, matutulungan ka naming gawin itong malinaw at maipatutupad. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.