Ang sangguniang barangay ang gumagawa ng ordinansa, hindi ang kapitan mag-isa. Kailangan itong talakayin at botohan sa sesyon, pirmahan ng punong barangay, at ipaskil o ipaalam sa publiko. Pagkatapos, ipinapadala ito sa sangguniang bayan o panlungsod para sa review kung tugma ito sa batas at sa mga ordinansa ng lungsod. Kung hindi kumilos ang mas mataas na sanggunian sa loob ng itinakdang panahon, itinuturing itong tugma at nananatiling epektibo. Ang isang ordinansang labag sa batas ay puwedeng kuwestiyunin sa korte.
Kapag may bagong panuntunan sa barangay — bawal ang ganito, may bayad ang ganoon — hindi ito basta anunsiyo sa loudspeaker. May proseso ang batas para dito, at ang pag-alam mo sa prosesong iyon ang pinakamalakas mong sandata kapag tila mali ang isang panuntunan.
Sino ang Gumagawa Nito
Ang sangguniang barangay ang lehislatura ng barangay: ang punong barangay bilang presiding officer at ang mga kagawad bilang miyembro. Kasama rin ang SK chairperson bilang miyembro sa ilalim ng SK Reform Act (RA 10742).
- Ordinansa — ito ang batas ng barangay; permanente ang bisa at may parusa kapag nilabag;
- Resolusyon — pahayag lang ng damdamin o desisyon sa isang partikular na bagay; hindi ito nagpaparusa; at
- Hindi kayang gawin ng kapitan mag-isa ang alinman sa dalawa — kailangan ng boto ng sanggunian.
Ang Proseso
Ang isang ordinansa ay hindi epektibo hangga't hindi natatapos ang mga sumusunod na hakbang.
- Panukala at talakayan sa regular o special session ng sangguniang barangay;
- Pagboto ng mayorya ng mga miyembro, at pagpirma ng punong barangay;
- Pagpapaskil o paglalathala sa barangay hall at sa mga pampublikong lugar — walang mananagot sa panuntunang lihim;
- Review ng sangguniang bayan o panlungsod sa loob ng itinakdang panahon; kung walang aksiyon, itinuturing itong tugma sa batas; at
- Pagpapatupad sa petsang nakasaad sa ordinansa mismo.
Kailan Puwedeng Kuwestiyunin ang Isang Ordinansa
Sa ilalim ng Local Government Code (RA 7160), ang ordinansa ay dapat nasa loob ng kapangyarihan ng barangay at hindi labag sa Konstitusyon o sa pambansang batas.
- Kung sinasakop nito ang bagay na pambansang batas ang nagpapasya;
- Kung ang parusa ay lampas sa itinatakda ng batas;
- Kung diskriminatoryo o walang makatuwirang layunin; at
- Kung hindi ito dumaan sa tamang proseso o hindi kailanman naipaskil.
Ang remedyo ay puwedeng maghain ng petisyon sa korte, o magsulat muna sa sangguniang bayan o panlungsod at sa DILG para suriin ito.
Praktikal na Payo
- Humingi ng certified true copy ng ordinansa sa barangay secretary bago ka makipagtalo;
- Tingnan kung may bakas ng review ng sangguniang bayan o panlungsod;
- Dumalo sa sesyon — bukas sa publiko ang karamihan ng sesyon ng sangguniang barangay;
- Kung marami kayong apektado, mas malakas ang sama-samang petisyon kaysa indibiduwal na reklamo.
Frequently Asked Questions
Puwede bang gumawa ng ordinansa ang barangay captain mag-isa? Hindi. Kailangan ng talakayan at boto ng sangguniang barangay. Ang solong utos ng kapitan ay hindi ordinansa at hindi puwedeng maging basehan ng parusa.
Ano ang pagkakaiba ng ordinansa at resolusyon? Ang ordinansa ay batas ng barangay na may parusa kapag nilabag. Ang resolusyon ay pahayag lang ng posisyon o desisyon sa isang partikular na bagay at walang parusa.
Kailangan bang aprubahan ng lungsod ang ordinansa ng barangay? Ipinapadala ito sa sangguniang bayan o panlungsod para sa review. Kung hindi ito kinilos sa loob ng itinakdang panahon, itinuturing itong tugma sa batas.
Paano ko makukuha ang kopya ng ordinansa sa barangay namin? Humiling ka sa barangay secretary ng certified true copy. Pampublikong dokumento ito at may karapatan kang makita at makakuha ng kopya.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may ordinansa sa inyong barangay na sa tingin mo ay lampas sa batas, matutulungan ka naming suriin ito at itala ang tamang hakbang. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.