Nabubuo ang partnership kapag dalawa o higit pang tao ay nagkasundong mag-ambag ng pera, ari-arian, o serbisyo sa iisang pondo at paghahatian ang kita. Kapag ang puhunan ay ₱3,000 o higit pa, dapat itong nasa public instrument at nakarehistro sa SEC. Kung may lupa o gusaling iniaambag, kailangan ng public instrument na may inventory — kung wala, void ang partnership.
Ang partnership ang pinakamadaling paraan ng pagsasama sa negosyo — at ang pinakamadaling paraan din para masira ang pagkakaibigan kapag walang malinaw na kasunduan.
Kailan Ito Umiiral
Nabubuo ang partnership kapag dalawa o higit pang tao ay nagkasundong mag-ambag ng pera, ari-arian, o serbisyo sa iisang pondo, na may layuning paghatian ang kita. Hindi kailangan ang malaking dokumento — ang kasunduan mismo ang bumubuo nito.
Pero may hinihingi ang batas sa porma:
- Kapag ₱3,000 o higit pa ang puhunan sa pera o ari-arian, dapat itong nasa public instrument at nakarehistro sa SEC. Ang hindi pagsunod ay hindi nakakasira ng pananagutan ninyo sa ibang tao; at
- Kapag may lupa o gusaling iniaambag, kailangan ng public instrument na may kalakip na inventory na pirmado ng lahat — kung wala nito, void ang partnership.
Ang Dapat Nasa Kasunduan
- Puhunan ng bawat isa — pera, ari-arian, o serbisyo, at ang halaga nito;
- Paghahati ng kita at lugi — kung walang usapan, ito ay ayon sa proporsiyon ng puhunan;
- Sino ang namamahala at anong desisyon ang kailangang pagkasunduan ng lahat;
- Sahod at drawings — hiwalay sa hatian sa kita;
- Paraan ng paglabas — paano bibilhin ang bahagi ng aalis at paano ito papahalagahan; at
- Paraan ng pag-aayos ng alitan — mediation o arbitration bago magkorte.
Ang Uri ng Partner
- General partner — namamahala at nananagot sa buong ari-arian niya matapos maubos ang ari-arian ng partnership;
- Limited partner — ang pananagutan ay hanggang sa puhunan niya, ngunit hindi siya maaaring mamahala. Ang pangalan ng partnership ay dapat may “Ltd.”; at
- Industrial partner — serbisyo ang puhunan. Hindi siya sumasagot sa lugi sa pagitan ninyo, ngunit maaari pa rin siyang habulin ng ibang tao.
Ang mga Rehistrong Susunod
Hindi nagtatapos sa SEC ang pagbuo ng partnership. May hanay ng rehistrong kailangan bago ka legal na makapag-operate:
- Barangay clearance sa lugar ng negosyo;
- Mayor's permit mula sa lungsod o bayan, na taunang nire-renew;
- BIR Certificate of Registration, ang books of account, at ang awtoridad na mag-isyu ng resibo;
- SSS, PhilHealth, at Pag-IBIG bilang employer kung may tauhan ka; at
- Ang mga espesyal na permit kung regulado ang industriya mo — pagkain, gamot, seguridad, at iba pa.
Itala ang petsa ng expiry ng bawat isa. Ang naantalang renewal ay may surcharge, at sa ilang lungsod ay dahilan ito ng pansamantalang pagsasara.
Praktikal na Payo
- Isulat ang kasunduan habang magkaibigan pa kayo — hindi kapag may away na;
- Buksan ang bank account sa pangalan ng partnership, hindi sa personal;
- Magtakda ng buwanang financial report kahit maliit lang ang negosyo;
- Ilagay kung sino ang may kapangyarihang pumirma ng kontrata at hanggang magkanong halaga; at
- Timbangin din ang One Person Corporation o ordinaryong korporasyon — mas limitado ang panganib doon.
Frequently Asked Questions
Kailangan ba talagang irehistro ang partnership sa SEC? Kapag ang puhunan ay ₱3,000 o higit pa, oo. Ngunit kahit hindi nairehistro, nananatili ang pananagutan ninyo sa mga taong nakipagtransaksyon sa inyo.
Puwede bang serbisyo lang ang puhunan ko? Puwede. Ikaw ang tinatawag na industrial partner. Hindi ka sumasagot sa lugi sa pagitan ninyo, ngunit maaari ka pa ring habulin ng mga creditor.
Ano ang mangyayari kung may iniambag na lupa? Kailangan ng public instrument na may kalakip na inventory na pirmado ng lahat. Kung wala nito, void ang partnership.
Mas mabuti bang korporasyon kaysa partnership? Nakadepende. Sa korporasyon, limitado ang panganib mo sa puhunan. Sa partnership, maaaring habulin ang personal mong ari-arian matapos maubos ang pag-aari ng negosyo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung magsasama kayo sa negosyo, matutulungan ka naming ihanda ang kasunduang magpoprotekta sa inyong dalawa. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.