Oo, mayroon. Ito ang bahaging hindi alam ng marami: sa ilalim ng batas sa halalan, hindi lang ang nagbibigay ang may pananagutan kundi pati ang tumatanggap. Ang vote buying at ang vote selling ay parehong election offense. Ang parusa ay pagkakakulong na hindi maaaring palitan ng probation, kasama ang disqualification sa paghawak ng puwestong publiko at ang pagkawala ng karapatang bumoto. May proteksiyon lang para sa taong kusang nag-uulat at nagiging testigo bago siya kasuhan.
"Wala namang mawawala, tanggapin mo na lang." Ito ang linyang naririnig tuwing eleksiyon — at ito rin ang pinakamapanganib na payo. Ang tumatanggap ay may sariling pananagutan sa ilalim ng batas.
Ang Batayang Panuntunan
- Vote buying — ang pag-aalok, pagbibigay, o pangako ng pera o anumang bagay kapalit ng boto;
- Vote selling — ang paghingi, pagtanggap, o pagsang-ayon na tumanggap nito;
- Parehong parusahan — hindi ito depensa na "kandidato naman ang nag-alok";
- Hindi kailangang naibigay na ang pera — sapat na ang kasunduan o ang pangako; at
- Kasama rin ang mga bagay na hindi pera: pagkain sa malaking dami, gamot, materyales, at trabaho, kapag malinaw na kapalit ng boto.
Ang Parusa
- Pagkakakulong na may itinakdang saklaw at hindi maaaring palitan ng probation;
- Disqualification sa paghawak ng puwestong publiko;
- Pagkawala ng karapatang bumoto;
- Para sa kandidato, puwede itong maging batayan ng disqualification sa kaniyang kandidatura; at
- Para sa mga opisyal ng gobyerno na sangkot, may karagdagang administratibong panagutan.
Ano ang Gagawin Kung Inalok Ka
- Tumanggi nang malinaw at umalis sa lugar;
- Itala agad ang petsa, oras, lugar, pangalan, at halaga;
- Huwag pumirma sa anumang listahan at huwag magbigay ng ID o kopya ng ID;
- Mag-ulat sa COMELEC at sa pulis, at maghain ng sinumpaang salaysay; at
- Kung nakatanggap ka na, magpakonsulta agad bago mag-ulat — may proteksiyon para sa kusang nag-uulat, pero may panuntunan ito.
Praktikal na Payo
- Huwag ibigay ang kopya ng ID mo sa mga nangangalap ng listahan;
- Huwag kunan ng litrato ang balota mo — ito ang karaniwang hinihinging patunay ng nagbabayad;
- Kung may video ka, itago ang orihinal at huwag agad i-post — makakaapekto ito sa kaso;
- Magsama ng saksi kapag mag-uulat — mas mabigat ang salaysay na may kasamang ibang tao.
Frequently Asked Questions
Krimen ba ang tumanggap ng pera sa eleksiyon? Oo. Ang vote selling ay election offense tulad ng vote buying. Hindi depensa na ang kandidato o ang tauhan niya ang nag-alok sa iyo.
Paano kung tinanggap ko pero hindi ko naman siya binotohan? Ang pananagutan ay nabubuo na sa mismong pagtanggap o pagsang-ayon, hindi lang sa aktuwal na pagboto. Magpakonsulta agad kung nasa ganitong sitwasyon ka.
Puwede bang maging testigo ang tumanggap? May proteksiyon para sa mga kusang nag-uulat at nagiging testigo, pero may kondisyon ito. Magpakonsulta muna bago ka magbigay ng salaysay.
Kasama ba ang pagkain at gamot sa vote buying? Puwede, kapag malinaw na ito ay kapalit ng boto. Ang tinitingnan ay ang kasunduan, hindi lang ang anyo ng ibinigay.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may inaalok sa iyo o may kasong kaugnay ng vote buying, kausapin mo kami bago ka magbigay ng salaysay. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.