Maging tapat tayo: sa kasalukuyan ay walang partikular na batas sa Pilipinas na nagtatakda ng pamamaraan at bisa ng Do Not Resuscitate order gaya ng nasa ibang bansa. Ang DNR ay isinasagawa bilang bahagi ng kasunduan sa paggamot at ng patakaran ng bawat ospital. Ang batayan nito ay ang karapatan ng pasyente na tanggihan ang paggamot at ang informed consent. Kaya ang praktikal na sagot ay: isulat ito, pirmahan sa harap ng saksi, at pag-usapan nang maaga sa doktor at sa pamilya.
Ito ang tanong na dumarating sa pinakamahirap na sandali: kapag huminto na ang puso ng iyong magulang, ipipilit ba ang lahat? Mahalagang alam mo ang totoong kalagayan ng batas dito.
Ang Kalagayan sa Pilipinas
Walang tayong hiwalay na batas na tumutukoy sa DNR o sa advance medical directive sa pangkalahatan. Ang isinasagawang DNR sa mga ospital ay nakasandal sa dalawang pundasyon:
- Ang karapatang tumanggi ng paggamot ng pasyenteng may kakayahang magdesisyon; at
- Ang informed consent — ang pahintulot sa isang plano ng pangangalaga, kasama ang kung ano ang hindi gagawin.
Sa larangan ng mental health, may mas malinaw na batayan ang advance directive sa ilalim ng RA 11036. Sa labas nito, patakaran ng institusyon ang gumagabay.
Ano ang Praktikal na Gawin
Answer-first: gawing nakasulat, tiyak, at kilala. Isulat kung anong interbensyon ang tinatanggihan — halimbawa, chest compression o intubation — at kung anong pangangalaga ang gusto pa rin, tulad ng gamot sa sakit. Pirmahan ito, ipasaksi sa dalawang tao, at ibigay ang kopya sa attending physician at sa ospital para mailagay sa chart. Ang order na nasa chart at pirmado ng doktor ang siyang nasusunod sa gabi ng emergency.
Ang Papel ng Pamilya
Kung wala nang kakayahang magdesisyon ang pasyente, ang pamilya ang kinakausap. Dito nagsisimula ang problema kapag hindi sila magkasundo — kaya kritikal ang naunang usapan at ang nakasulat na kagustuhan. Ang tungkulin ng kinatawan ay isulong ang naisin ng pasyente, hindi ang sariling paniniwala.
Praktikal na Payo
- Kausapin ang doktor bago pa lumala — hindi sa gitna ng code;
- Itanong sa ospital ang sariling patakaran nila sa DNR;
- Itago ang kopya sa bag ng pasyente, hindi sa bahay; at
- I-update ito kapag nagbago ang lagay o ang isip ninyo.
Frequently Asked Questions
May batas ba sa DNR sa Pilipinas? Wala pang partikular na batas na nagtatakda ng pamamaraan nito. Ang DNR ay isinasagawa batay sa karapatang tumanggi ng paggamot, sa informed consent, at sa patakaran ng bawat ospital.
Sino ang puwedeng pumirma ng DNR? Ang pasyente mismo kung may kakayahan siyang magdesisyon. Kung wala na, ang kanyang kinatawan o pinakamalapit na kamag-anak, na dapat sumunod sa naunang ipinahayag na kagustuhan ng pasyente.
Puwede bang bawiin ang DNR? Oo, anumang oras. Ipaalam agad sa attending physician at tiyaking naitama ang nakasulat sa chart.
Ibig bang sabihin ng DNR ay ititigil na ang lahat ng paggamot? Hindi. Ang saklaw nito ay ang partikular na interbensyon sa sandaling huminto ang puso o paghinga. Ang pangangalaga sa sakit at ginhawa ay nagpapatuloy.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nais ninyong ilagay sa papel ang kagustuhan ng inyong kapamilya bago pa lumala ang lagay niya, matutulungan ka naming gawin itong malinaw. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.