Limitado ang placement fee na maaaring singilin ng isang lisensyadong agency, at may mga uri ng manggagawa na hindi talaga puwedeng singilin ng placement fee — kabilang na ang mga household service worker at ang mga papunta sa mga bansang may no-placement-fee policy. Ang mga karagdagang gastos gaya ng medical, passport, at visa ay may sariling panuntunan at dapat may resibo. Kung sinisingil ka nang lampas sa pinapayagan, iyon ay overcharging at may kaukulang reklamo sa DMW.
Ang pinakamabigat na gastos ng pag-abroad ay madalas hindi ang plane ticket — kundi ang mga bayaring hiningi sa iyo bago ka pa umalis. Marami ang umuutang, nagsasangla ng lupa, o nagbebenta ng alahas para lang makabayad. Kaya mahalagang alam mo kung ano ang legal at ano ang sobra.
Ang Batayang Panuntunan
Ang placement fee ay hindi bukas na halaga. Nakatakda ito sa mga panuntunan ng Department of Migrant Workers at may itaas na hangganan depende sa uri ng trabaho at sa bansang pupuntahan. Ang mahahalagang punto:
- May mga exempted na manggagawa — sa ilalim ng pamantayan ng gobyerno, ang mga household service worker ay hindi sinisingil ng placement fee; ang employer ang sumasagot sa gastos ng deployment;
- May mga bansang no-placement-fee — sa ilang destinasyon, ipinagbabawal ng bilateral na kasunduan o ng patakaran ng host country ang paniningil ng placement fee sa manggagawa; at
- Bawal ang paniningil bago may job order — hindi puwedeng mangolekta ang agency habang wala pang aprubadong job order at wala pang napipirmahang kontrata.
Ano ang Hiwalay sa Placement Fee
May mga lehitimong gastusing hiwalay sa placement fee: medical examination, passport, authentication ng dokumento, at ilang government fee. Pero kahit ito ay may dalawang kondisyon — dapat aktwal na gastos lang, at dapat may opisyal na resibo. Ang "processing fee", "training fee", "reservation fee", at "utang na babawasan sa sahod" ay madalas na tabing lang ng overcharging.
Ang Salary Deduction Trap
Isang karaniwang pang-aabuso: sinasabing "libre ang placement fee, babawasan na lang sa sahod mo." Kapag ang kabuuang binawas ay lumampas sa pinapayagang placement fee, overcharging pa rin iyon kahit hulugan. Tingnan mo ang payslip mo sa abroad: kung may buwan-buwang bawas na hindi mo naiintindihan, humingi ka ng nakasulat na breakdown.
Ano ang Gagawin Kapag Sobra ang Siningil
Ang overcharging ay isa sa mga paglabag na maaaring ireklamo sa DMW laban sa lisensyadong agency, at maaari itong humantong sa suspensyon o pagkansela ng lisensya nito, bukod pa sa refund ng sobrang nakolekta. Ang mga hakbang:
- Ilista ang bawat bayad: petsa, halaga, kanino ibinigay, at kung may resibo;
- Ipunin ang mga resibo, deposit slip, chat, at kopya ng kontrata;
- Magsampa ng reklamo sa DMW laban sa agency; puwede itong gawin ng kaanak mo kung nasa abroad ka pa;
- Kung walang lisensya ang nangolekta, hindi lang ito overcharging — posibleng ilegal na recruitment na ito.
Paano Basahin ang Breakdown ng Gastos
Ang pinakamabisang proteksiyon laban sa overcharging ay simple: hingin ang nakasulat na breakdown bago ka magbayad ng kahit isang piso. Ang lehitimong agency ay may ganito at walang problemang ibigay. Ang mag-aatubili ay ang may itinatago.
Sa breakdown, hanapin ang tatlong bagay. Una, alin ang placement fee at alin ang aktwal na gastos — dapat magkahiwalay ito. Pangalawa, may resibo ba ang bawat aktwal na gastos, at nakapangalan ba sa kumpanya at hindi sa isang indibidwal. Pangatlo, may nakasulat bang babawasin sa sahod mo pagdating doon — kapag mayroon, idagdag mo ito sa kabuuang binabayaran mo, dahil bahagi pa rin iyon ng singil sa iyo.
- Hingin ang breakdown nang nakasulat at kunan ng litrato;
- Ikumpara ang kabuuan sa kung ano ang pinapayagan para sa posisyon at bansa mo;
- Itanong kung may bawas sa sahod, at ilagay ito sa kuwenta;
- Kung nagbago ang halaga sa gitna ng proseso, hingin ang bagong breakdown.
Praktikal na Payo
- Huwag magbayad nang cash na walang resibo, kahit sabihing "para mabilis";
- Mag-ingat ng litrato ng bawat resibo sa cloud storage o sa email mo bago ka umalis;
- Basahin ang breakdown ng gastos bago pumirma, at hingin ang kopya nito;
- Kung sinabing bawal ang placement fee sa bansang pupuntahan mo pero sinisingil ka pa rin, itanong nang nakasulat kung bakit — ang sagot nila ang magiging ebidensya mo.
Frequently Asked Questions
Puwede bang singilin ng placement fee ang isang domestic helper? Sa ilalim ng pamantayan ng gobyerno para sa household service workers, ang employer ang sumasagot sa gastos ng deployment at hindi sinisingil ang manggagawa ng placement fee. Kung sinisingil ka, itanong ito nang nakasulat at ireklamo sa DMW.
May resibo ang bayad ko pero mas mataas sa nakalagay. Legal ba iyon? Hindi. Ang resibong hindi tumutugma sa aktwal na binayaran ay palatandaan ng overcharging at maaaring gamiting ebidensya laban sa agency.
Puwede ko pa bang habulin ang refund kahit tapos na ang kontrata ko? Oo, basta hindi pa lumilipas ang panahon para magsampa. Habang mas maaga kang magreklamo, mas madali ang pag-verify ng mga resibo at ng mga saksi.
Ano ang mangyayari sa agency kung mapatunayang nag-overcharge? Puwedeng suspindihin o kanselahin ng DMW ang lisensya nito, bukod pa sa obligasyong isauli ang sobrang nakolekta. Sa ilang kaso, may kaakibat pang kasong kriminal.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung pakiramdam mo ay sobra ang siningil sa iyo bago ka umalis, may paraan pa ring habulin ang refund at ang pananagutan ng agency. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.