Ang relocation survey ay serbisyo ng pribadong lisensiyadong geodetic engineer, kaya ang presyo ay quote niya at hindi nakatakda ng gobyerno. Nakadepende ito sa lawak ng lupa, sa bilang ng sulok na ibabalik, sa layo ng lugar, at sa kung may kailangang hukayin o linisin bago masukat. Mas mahal kapag may alitan na sa hangganan at kailangan ang testigo o ulat na magagamit sa korte.
Kapag hindi malinaw kung saan talaga nagtatapos ang lupa mo, ang sagot ay relocation survey: ibinabalik ng geodetic engineer sa lupa ang mga sulok na nakasaad sa teknikal na deskripsiyon ng iyong titulo.
Sino ang Naniningil
Pribadong lisensiyadong geodetic engineer ang gumagawa nito, kaya ang kanyang propesyonal na bayad ang pangunahing gastos. Walang iisang rate na itinakda ng batas. Kapag kailangang ipa-verify o iparehistro ang plano sa ahensiyang may hurisdiksiyon, may kaunting dagdag na bayarin sa gobyerno.
Ano ang Nakakaapekto sa Presyo
- Lawak — mas malaki ang lupa, mas maraming oras at tauhan;
- Bilang ng sulok — ang hindi regular ang hugis na lote ay mas mahal kaysa sa parisukat;
- Layo at rurok — ang lupang nasa bundok o walang daan ay mas mahal;
- Paglilinis — kung matabang ang damo o may istruktura, may dagdag na gastos bago pa masukat; at
- Layunin — kapag para sa kaso, mas detalyado ang ulat at maaaring kailangan pang tumestigo ang engineer, na hiwalay na bayad.
Kailan Ito Sulit
Sulit ang relocation survey bago ka bumili ng lupa, bago ka magpagawa ng bakod, kapag may nagtayo ng istruktura na parang lumagpas sa hangganan, at bago magdemanda o sumagot sa kaso tungkol sa hangganan. Mas mura ang survey kaysa sa isang taon ng kaso.
Ano ang Dapat Mong Makuha Kapalit ng Bayad
Ang relocation survey ay hindi lang pagturo sa lupa. Dapat mayroon kang natatanggap na nakasulat na resulta: ang sketch o plano na may teknikal na deskripsiyon, ang ulat na nagpapaliwanag ng natagpuan, at ang mga aktuwal na marker o mojon sa mga sulok.
Kung ang natuklasan ay may lumagpas na istruktura, dapat malinaw sa ulat kung ilang metro at saang bahagi. Ito ang magiging batayan ng anumang pag-uusap sa kapitbahay o ng reklamo kung hindi kayo magkasundo. Ang ulat na malabo ay walang silbi sa barangay at lalo na sa korte.
Mahalaga rin ang katapatan ng proseso. Kapag nasa lugar ang kapitbahay habang isinasagawa ang survey at nakita niya mismo kung paano sinukat, mas mahirap niyang kuwestiyunin ito kalaunan. Kaya ang pag-imbita sa kanya ay hindi kabaitan lang — hakbang ito na nakakabawas ng panganib na maulit mo ang buong gastos sa ilalim ng pangangasiwa ng korte.
Praktikal na Payo
- Tiyaking lisensiyado at aktibo ang geodetic engineer — ang plano ng hindi lisensiyado ay walang silbi sa RD o sa korte;
- Abisuhan ang kapitbahay bago ang survey; mas madaling maayos nang maganda kaysa magkagulo sa mismong araw;
- Ipasulat sa quote kung kasama ang mga mojon o marker at ang kopya ng plano;
- Itabi ang orihinal na plano at ang resibo — ebidensiya ito kung sakaling umabot sa reklamo.
Frequently Asked Questions
Nakatakda ba ng gobyerno ang bayad sa relocation survey? Hindi. Pribadong serbisyo ito ng lisensiyadong geodetic engineer at quote niya ang batayan. May maliliit na bayarin lang sa gobyerno kapag kailangang i-verify o iparehistro ang plano.
Kailangan ko bang abisuhan ang kapitbahay bago mag-survey? Hindi ito laging legal na kailangan, pero praktikal na gawin. Maraming alitan ang naiiwasan kapag nakita ng kapitbahay ang proseso at hindi siya nagulat.
Puwede bang gamitin sa korte ang relocation survey? Oo, kung gawa ito ng lisensiyadong geodetic engineer. Kadalasan ay kailangan pa siyang tumestigo, at may hiwalay na bayad ang paglitaw niya sa korte.
Mas mura ba ang relocation survey kaysa sa subdivision survey? Kadalasan, oo, dahil hindi naglalabas ng bagong titulo ang relocation survey. Ibinabalik lang nito sa lupa ang mga sulok na nasa umiiral nang titulo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may alitan kayo ng kapitbahay sa hangganan at hindi mo alam kung saan magsisimula, matutulungan ka naming pag-aralan ang titulo bago ka gumastos. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.