Ang bayad sa DTI ay nakabatay sa saklaw ng teritoryo na pipiliin mo para sa iyong business name: barangay, lungsod o bayan, rehiyon, o pambansa. Mas malawak ang saklaw, mas mataas ang bayad. May karagdagang documentary stamp na porsiyento ng bayarin. Ang rehistro ay may takdang panahon ng bisa bago mo kailanganin i-renew, at ang pagpaparehistro ng pangalan ay hindi katumbas ng trademark.
Ito ang pinakamurang unang hakbang sa pagtatayo ng negosyo. Sa iisang aplikasyon, magiging legal na pangalan mo ang gagamitin mo sa resibo, sa permit at sa bangko.
Ano ang Nagtatakda ng Bayad
Isang bagay lang: ang saklaw ng teritoryong pipiliin mo. Ito ang lawak kung saan mo maipagtatanggol ang paggamit ng pangalan.
- Barangay — pinakamura, pero pinakamakitid ang proteksiyon;
- Lungsod o bayan — angkop sa karaniwang tindahan at serbisyo;
- Rehiyon — kung may sangay ka sa ibang bayan;
- Pambansa — pinakamahal, at kailangan kung online ka nagbebenta sa buong bansa; at
- Documentary stamp — karagdagang porsiyento ng bayarin.
Ang Karaniwang Pagkakamaling Nagpapamahal
Ang pagpili ng barangay lang para makatipid, tapos lalawak pala ang negosyo. Kailangan mong mag-apply ulit at maaaring may ibang nakauna na sa mas malawak na saklaw. Sa online na negosyo, halos laging pambansa ang tamang saklaw mula sa simula.
Hindi Ito Trademark
Ang rehistro sa DTI ay para sa business name at hindi ito trademark. Ang proteksiyon sa logo at brand ay hiwalay na aplikasyon sa opisina ng intelektuwal na pag-aari, at may sariling bayarin. Maraming negosyanteng nagulat nang may ibang gumamit ng kanilang logo kahit rehistrado ang pangalan nila sa DTI.
Ang mga Hakbang na Susunod Dito
Ang DTI ay unang hakbang lang para sa sole proprietorship, at maling akalaing tapos ka na kapag may certificate ka na. Karaniwang ganito ang sumusunod na hanay: ang barangay clearance sa lugar ng negosyo, ang mayor's permit sa lungsod o bayan, at ang rehistro sa BIR kung saan makukuha ang authority to print ng resibo at ang rehistro ng books of accounts.
Kapag may empleyado ka, dagdag pa ang rehistro bilang employer sa SSS, PhilHealth at Pag-IBIG. Kapag pagkain ang negosyo, may sanitary permit at health certificate ng tauhan. Kapag may partikular na regulasyon ang industriya, may karagdagang lisensiyang kailangan bago ka legal na makapag-operate.
Ang bawat isa ay may sariling bayarin at sariling panahon. Kaya sa pagpaplano ng puhunan, huwag lang ilaan ang DTI fee — ilista ang buong hanay. Ang maraming negosyong nagsara sa unang taon ay hindi dahil walang benta kundi dahil naubos ang kapital sa mga bayaring hindi nila inasahan.
Praktikal na Payo
- Mag-search muna ng pangalan bago mag-apply — libre ito at nakakaiwas sa tanggihan;
- Piliin ang saklaw na tugma sa pinaplano mong laki, hindi sa laki mo ngayon;
- Itala ang petsa ng pag-expire at mag-renew bago ito lumipas;
- Kung natatangi ang brand mo, isaalang-alang ang hiwalay na proteksiyon nito.
Frequently Asked Questions
Ano ang nagtatakda ng bayad sa DTI? Ang saklaw ng teritoryong pipiliin mo: barangay, lungsod o bayan, rehiyon, o pambansa. Mas malawak ang saklaw, mas mataas ang bayad.
Trademark ba ang DTI registration? Hindi. Business name lang ang saklaw nito. Ang proteksiyon sa logo at brand ay hiwalay na aplikasyon sa opisina ng intelektuwal na pag-aari.
Anong saklaw ang tama sa online na negosyo? Halos laging pambansa, dahil nakikita at naaabot ang online na tindahan sa buong bansa. Ang makitid na saklaw ay madalas na nagiging problema sa hinaharap.
Kailangan bang i-renew ang DTI registration? Oo. May takdang panahon ng bisa ang rehistro, at kailangan itong i-renew bago mag-expire para hindi mawala ang karapatan mo sa pangalan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung magsisimula ka ng negosyo at gusto mong tama ang pagkakarehistro mula sa simula, matutulungan ka naming pumili ng tamang istruktura. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.