Napakaliit nito kumpara sa halaga ng lupa. Ang certified true copy ng titulo at ang tax clearance ay mura at nakatakda. Ang relocation survey ay ang pinakamalaking bahagi at nakadepende sa lawak at lokasyon. Ang legal na pagsusuri ng abogado ay may propesyonal na bayad. Pagsama-samahin mo lahat, maliit na porsiyento pa rin ito ng presyo ng lupa — at ito ang tanging proteksiyon mo laban sa dobleng benta, sa huwad na titulo, at sa lupang may nakabinbing kaso.
Sa lahat ng gastos sa pagbili ng lupa, ito ang pinakamaliit at pinakamadalas na tinitipid. At halos lahat ng kuwento ng pagkalugi sa lupa ay nagsisimula sa hakbang na ito na nilaktawan.
Ang Listahan at ang Gastos
- Certified true copy ng titulo — mula sa Registry of Deeds na may hurisdiksiyon; mura at nakatakda;
- Tax declaration at tax clearance — mula sa assessor at treasurer; nagpapakita kung may atraso sa amilyar;
- Certification ng zonal value — para malaman ang tunay na buwis na susunod;
- Relocation survey — ang pinakamalaking bahagi, at nakadepende sa lawak at lokasyon; at
- Legal na pagsusuri — propesyonal na bayad sa pagbabasa ng titulo, ng annotation at ng katayuan ng nagbebenta.
Ano ang Hinahanap Dito
Kung tunay ba ang titulo at kung sino ang tunay na nakapangalan. Kung may nakaannotate na mortgage, adverse claim o lis pendens. Kung may atraso sa amilyar. Kung tugma ang aktuwal na lupa sa teknikal na deskripsiyon. Kung may asawa ang nagbebenta na kailangang pumirma. Kung minana ito at kung tapos na ang estate.
Bakit Hindi Ito Puwedeng Ipaubaya sa Ahente
Ang ahente ay may interes sa pagtuloy ng benta. Ang taong susuri para sa iyo ay dapat walang interes doon. Ang murang gastos na ito ang tanging bagay na naghihiwalay sa iyo sa mga taong tapat na nagbayad ng buong halaga para sa lupang hindi naman pala kanila.
Ang Pagsusuri sa Nagbebenta, Hindi Lang sa Lupa
Kalahati ng due diligence ay tungkol sa lupa; ang kalahati ay tungkol sa taong nagbebenta.
Tingnan kung siya nga ang nakapangalan sa titulo. Kung kinatawan lang siya, hingin ang SPA at suriin kung sapat ang kapangyarihang nakasaad doon at kung buhay pa ang nagbigay nito. Kung kasal siya, alamin kung kailangan ang pirma ng asawa — sa maraming sitwasyon ay kailangan, at ang kawalan nito ay dahilan para kuwestiyunin ang benta.
Kung minana ang lupa, alamin kung tapos na ang settlement at bayad na ba ang estate tax, at kung lahat ba ng tagapagmana ay sumasang-ayon. Kung korporasyon ang nagbebenta, hingin ang board resolution na nagpapahintulot sa benta at nagtatalaga ng pipirma.
Panghuli, tingnan kung may nakatira sa lupa at kung ano ang basehan nila. Ang lupang may nakatirang matagal na ay may sariling komplikasyon, at ang gastos sa pagpapaalis ay maaaring lumampas sa natipid mo sa presyo.
Praktikal na Payo
- Kumuha ka mismo ng certified true copy — huwag tanggapin ang kopyang ibinigay ng nagbebenta;
- Bisitahin ang lupa at kausapin ang kapitbahay; may nakatira ba, may nag-aangkin ba;
- Huwag magbayad ng malaking earnest money bago matapos ang pagsusuri;
- Ipasulat sa kasunduan na maibabalik ang bayad kapag may lumabas na depekto sa titulo.
Frequently Asked Questions
Mahal ba ang due diligence sa lupa? Hindi. Maliit na porsiyento lang ito ng presyo ng lupa, at ito ang tanging proteksiyon mo laban sa dobleng benta at sa huwad na titulo.
Ano ang pinakamalaking bahagi ng gastos? Karaniwan ay ang relocation survey, at nakadepende ito sa lawak at lokasyon ng lupa. Ang certified true copy at tax clearance ay mura at nakatakda.
Puwede bang ang ahente na lang ang kumuha ng dokumento? Hindi ipinapayo. May interes ang ahente sa pagtuloy ng benta. Kumuha ka mismo ng certified true copy mula sa Registry of Deeds.
Ano ang unang dapat kong suriin? Ang certified true copy ng titulo at ang likod nito, kung saan nakatala ang mortgage, adverse claim at lis pendens.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may lupang balak ninyong bilhin, matutulungan ka naming suriin ang titulo bago kayo magbayad ng kahit isang sentimo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.