May bisa ang NDA sa pangkalahatan — makatuwirang protektahan ang kompidensyal na impormasyon. Ang non-compete naman ay pinapayagan lamang kapag makatuwiran ang saklaw nito sa panahon, lugar, at uri ng gawain; ang labis at pangkalahatang pagbabawal na pumipigil sa iyong kumita ay maaaring ituring na labag sa patakarang pampubliko at walang bisa. Basahin ang saklaw bago pumirma at makipag-usap para paliitin ito.
Halos bawat kontrata ngayon ay may NDA at non-compete. Hindi lahat ng nakasulat ay awtomatikong may bisa, at hindi rin lahat ay walang bisa — nasa saklaw ang lahat.
Ang NDA: Karaniwang May Bisa
Makatuwirang ipagbawal ang paglalantad ng kompidensyal na impormasyon ng kliyente — listahan ng kostumer, presyo, source code, disenyo, at plano. Suriin lamang ang mga sumusunod bago pumirma:
- Kahulugan ng kompidensyal — hindi dapat kasama ang impormasyong pampubliko na o alam mo na bago pa;
- Tagal — may hangganan, hindi habambuhay para sa ordinaryong impormasyon;
- Ang parusa — kung may nakalagay na tiyak na halaga, tingnan kung makatuwiran ito; at
- Ang pagbabalik o pagbura ng materyal pagkatapos ng proyekto.
Ang Non-compete: Nasa Saklaw ang Lahat
Answer-first: sa ating batas, malaya ang mga panig na magkasundo hangga't hindi ito labag sa batas, moralidad, o patakarang pampubliko. Kaya ang non-compete na makatuwiran ang saklaw ay karaniwang pinaninindigan, samantalang ang labis ay maaaring ipawalang-bisa.
- Panahon — ang maikli at tiyak na panahon ay mas madaling ipagtanggol kaysa sa walang hangganan;
- Lugar — ang saklaw na buong mundo ay mahirap ipagtanggol;
- Uri ng gawain — dapat limitado sa aktwal na kalaban at hindi sa buong industriya; at
- Lehitimong interes — dapat may aktwal na protektadong interes, hindi lang pagpigil sa kompetisyon.
Ang Non-solicitation: Karaniwang Mas Katanggap-tanggap
Ang pangakong hindi mo aagawin ang kostumer o empleyado ng kliyente sa loob ng makatuwirang panahon ay mas madaling ipagtanggol kaysa sa ganap na pagbabawal na magtrabaho sa industriya. Kung inaalok sa iyo ang isang mabigat na non-compete, mag-alok ng non-solicitation bilang kapalit.
Praktikal na Payo
- Basahin ang kahulugan ng “kalaban” at ng “teritoryo” — doon nagtatago ang labis na saklaw;
- Humingi ng eksepsyon para sa mga kliyenteng mayroon ka na bago pa ang kontrata;
- Kung freelancer ka na may maraming kliyente, tanggihan ang pagbabawal sa buong industriya;
- Itago ang kopya ng bawat NDA na pinirmahan mo — madaling makalimutan ang saklaw nito; at
- Kung may banta ng kaso dahil sa non-compete, kumonsulta bago ka tumugon.
Frequently Asked Questions
Puwede ba akong pigilang magtrabaho sa buong industriya? Ang ganitong lawak ay mahirap ipagtanggol dahil pinipigilan ka nitong kumita nang walang lehitimong batayan. Ang mga korte ay nagtitingin kung makatuwiran ang saklaw sa panahon, lugar, at uri ng gawain.
May bisa ba ang NDA kahit walang bayad? Sa isang kasunduan sa trabaho o proyekto, ang mismong pakikipagtulungan at ang bayad sa serbisyo ay bahagi na ng konsiderasyon. Kaya karaniwang may bisa ito kahit walang hiwalay na bayad para sa NDA.
Ano ang mangyayari kung lalabagin ko ang non-compete? Maaaring maghain ang kabilang panig ng aksyon para sa danyos at humingi ng utos ng korte para pahintuin ka. Bago ito mangyari, karaniwang sinusuri kung may bisa nga ba ang probisyon.
Puwede ko bang tanggihan ang pagpirma? Oo, at karaniwang bukas ang mga kliyente sa pakikipag-usap lalo na kung mag-aalok ka ng makatuwirang kapalit tulad ng non-solicitation o mas maikling panahon. Ang tahimik na pagpirma ang mas mapanganib.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may non-compete o NDA kang papipirmahan o may bantang kaso dahil dito, matutulungan ka naming suriin ang saklaw nito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.