Ang "libre" ay hindi laging "libre para sa lahat ng gamit." Maraming font, template, at icon ang libre para sa personal na paggamit pero nangangailangan ng bayad na lisensya para sa komersyal. Bago gamitin sa logo, packaging, o produktong ibinebenta, basahin ang eksaktong lisensya at itago ang kopya nito kasama ang resibo.
Napakadaling mag-download ng font at template ngayon. Ang problema ay lumalabas kapag nailagay na ito sa logo, sa packaging, o sa produktong ibinebenta mo.
Ang Tatlong Uri ng Lisensya
Answer-first: ang salitang "free download" ay tungkol sa presyo, hindi sa saklaw ng pahintulot.
- Personal use only — hindi puwede sa anumang komersyal na layunin;
- Free for commercial use — puwede, pero madalas may kondisyon tulad ng atribusyon; at
- Bayad na lisensya — may saklaw na nakasulat: ilang gumagamit, anong media, at may limitasyon ba sa produktong ibinebenta.
Ang Mga Lugar na Delikado
- Logo — maraming lisensya ang nagbabawal sa paggamit ng font sa logo o nangangailangan ng espesyal na lisensya;
- Produktong ibinebenta — ang t-shirt, mug, o sticker gamit ang template ay madalas hindi saklaw ng libreng lisensya;
- Aplikasyon at website — may hiwalay na lisensya para sa embedding ng font;
- Video at ads — may hiwalay na lisensya ang broadcast at bayad na advertising; at
- Icon at ilustrasyon — karaniwang may kondisyon ng atribusyon.
Ang Panganib sa Trademark
May karagdagang usapin kapag logo ang pinag-uusapan. Kung nais mong irehistro ang logo bilang trademark, kailangan mong may karapatan sa lahat ng elemento nito. Ang isang logong gawa sa template na may limitadong lisensya ay maaaring magdulot ng problema sa aplikasyon at sa hinaharap na pagpapatupad. Kaya sa logo, sulit ang orihinal na disenyo o ang malinaw na lisensyadong asset.
Praktikal na Payo
- Gumawa ng talaan ng bawat font at asset: pangalan, pinagkunan, uri ng lisensya, at petsa;
- Itago ang kopya ng lisensya at ng resibo;
- Kapag may nagdisenyo para sa iyo, hilingin ang listahan ng ginamit na asset;
- Iwasan ang mga site na nag-aalok ng bayad na font nang libre; at
- Sa logo at packaging, mamuhunan sa orihinal o sa buong lisensya.
Kung Nagamit Mo Na
Suriin ang aktuwal na lisensya. Kung lumabag, ang pinakamurang solusyon ay bumili ng tamang lisensya ngayon o palitan ang asset. Kung may natanggap kang sulat, huwag ipagsawalang-bahala at huwag basta magbayad — kumpirmahin muna kung tunay ang nagpadala at kung tama ang claim. Sa ilalim ng Intellectual Property Code (RA 8293), ang paglabag ay may kaakibat na pananagutan, pero ang mabilis na pagwawasto ay malaki ang naibabawas.
Frequently Asked Questions
Libre ba ang lahat ng font sa mga font site? Hindi. Marami ang libre para sa personal na paggamit lang. Basahin ang lisensya ng bawat isa bago gamitin sa negosyo.
Puwede ba ang libreng font sa logo ko? Nakadepende sa lisensya. Maraming lisensya ang may espesyal na kondisyon sa logo at sa trademark.
Kailangan ko bang maglagay ng atribusyon? Kung hinihingi ito ng lisensya, oo. Ang hindi paglalagay nito ay paglabag sa kondisyon ng pahintulot.
Ano kung ang designer ang pumili ng font? Hilingin sa kanya ang listahan at ang lisensya. Bilang gumagamit sa negosyo, ikaw pa rin ang haharap sa reklamo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nais mong linisin ang lisensya ng mga asset na ginagamit ng negosyo mo, kami ang maaari mong kausapin. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.