Legal ang boundary bilang paraan ng paghahati ng kita, pero matagal nang kinikilala sa Pilipinas na ang driver sa ilalim nito ay empleyado ng operator at hindi umuupa ng sasakyan. Ibig sabihin, may karapatan siya sa proteksiyon ng batas paggawa: hindi puwedeng basta putulan ng sasakyan nang walang dahilan at proseso, at may karapatan sa mga benepisyong itinatakda ng batas.
Sa boundary system, binabayaran ng driver ang operator ng takdang halaga kada araw at sa kanya na ang sobra. Mukhang pag-upa, pero matagal nang itinuturing itong employment sa batas ng Pilipinas.
Bakit Employment at Hindi Pag-Upa
- Ang operator ay may kontrol sa ruta, oras, at pamamaraan ng driver;
- Ang sasakyan at ang prangkisa ay nananatiling pag-aari ng operator;
- Puwedeng pigilan ng operator ang driver na bumiyahe anumang oras; at
- Ang kita ng driver ay bahagi ng negosyo ng operator, hindi ng sarili niyang negosyo.
Ang Praktikal na Epekto
Kapag empleyado ang driver, hindi puwedeng basta siyang hindi na bigyan ng sasakyan bilang parusa. Iyon ay katumbas ng pagtanggal at kailangan ng just o authorized cause at ng twin notice. May karapatan din siya sa 13th month pay, sa rehistro at hulog sa mandatory contributions, at sa proteksiyon sa aksidente sa trabaho.
Ang Sobrang Boundary at Kaltas
Ang mga karagdagang singil — washing fee, dispatcher fee, o multa — ay dapat may batayan at hindi puwedeng ibaba ang natitirang kita sa ilalim ng katumbas ng minimum wage sa normal na araw ng trabaho. Ang paulit-ulit na kaltas na walang paliwanag ay puwedeng ireklamo.
Praktikal na Payo
- Magtala araw-araw ng boundary, kita, at gastos;
- Itago ang resibo o trip ticket kung mayroon;
- Alamin ang pangalan ng rehistradong may-ari sa OR at CR; at
- Kung pinagbawalan kang bumiyahe, itala ang petsa at ang dahilang ibinigay.
Frequently Asked Questions
Umuupa ba ako ng sasakyan o empleyado ako? Sa boundary system, matagal nang kinikilala na empleyado ang driver. Ang pangalan ng kasunduan ay hindi nagpapasiya.
Puwede bang hindi na ako bigyan ng sasakyan? Kung empleyado ka, iyon ay katumbas ng pagtanggal at kailangan ng valid na dahilan at ng tamang proseso.
May 13th month pay ba ang boundary driver? May karapatan ang rank-and-file employee dito. Ang kuwenta ay batay sa natanggap mong basic sa loob ng taon.
Ano ang gagawin kung sobrang taas ng boundary? Magtala ng aktuwal na kita at gastos. Kung ang natitira ay palaging mas mababa sa katumbas ng minimum wage, may basehan kang magreklamo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung driver ka sa boundary at pinagbawalan kang bumiyahe nang walang paliwanag, may karapatan kang tanungin iyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.