Hindi. Ang abuloy ay ibinibigay pagkatapos ng kamatayan, kaya hindi ito naging ari-arian ng namatay at hindi ito pumapasok sa estate. Ito ay tulong na ibinibigay sa naiwang pamilya, karaniwang para sa gastos sa lamay at libing. Ang tanong na madalas pinagtatalunan ay kung kanino ang sobra — at ang sagot ay nakadepende sa kung kanino ito ibinigay at kung ano ang napagkasunduan ng pamilya. Ang malinaw na talaan ang nag-iiwas ng away.
Sa ating kultura, ang abuloy ay tunay na tulong: dumadaloy ito sa gitna ng lamay at madalas ay walang naglilista. Doon nagsisimula ang problema pagkalipas ng ilang linggo.
Bakit Hindi Ito Bahagi ng Estate
Ang estate ay binubuo ng mga ari-ariang pag-aari ng namatay sa sandali ng kanyang kamatayan. Ang abuloy ay dumating pagkatapos, kaya hindi na ito naging kanya. Ibig sabihin:
- Hindi ito idinedeklara sa estate tax return;
- Hindi ito hinahati ayon sa panuntunan ng legitime; at
- Hindi ito naaabot ng mga pinagkakautangan ng namatay.
Kanino Talaga Ito
Ang abuloy ay isang donasyon sa taong tinutulungan. Karaniwan, ito ay para sa naiwang pamilya at para sa gastos sa libing. Kapag may sobra, ang tanong ay kung sino ang tinutukoy ng mga nagbigay. Sa praktika, ito ay napupunta sa mga taong nag-alaga sa namatay at nag-asikaso ng libing — pero mas mabuting pagkasunduan ito nang malinaw kaysa hulaan.
Paano Maiiwasan ang Away
- Magtalaga ng isang tao lamang na tatanggap at maglilista ng abuloy;
- Gumamit ng simpleng listahan: pangalan, halaga, at petsa;
- Ipakita ang kabuuan at ang gastos sa libing sa lahat ng kapamilya pagkatapos; at
- Kung may sobra, pag-usapan agad kung ilalagay ba ito sa nitso, sa misa, o hahatiin.
Kung May Nagsamantala
Kung may kumuha ng abuloy na hindi naman kabilang sa tinutulungan, o kung nagsinungaling siya tungkol sa halaga, may basehan ang pamilya na humingi ng accounting at ng pagbabalik. Mahirap ito nang walang listahan — kaya nga mahalaga ang maagang pagtatala.
Frequently Asked Questions
Kailangan bang ideklara ang abuloy sa BIR? Hindi ito bahagi ng estate ng namatay. Kung malaki ang halagang natanggap ng isang tao bilang donasyon, kumonsulta tungkol sa kaukulang panuntunan sa buwis.
Sino ang may karapatan sa sobra ng abuloy? Nakadepende sa kung kanino ito ibinigay. Karaniwan itong para sa naiwang pamilya at sa gastos sa libing, kaya mahalaga ang pagkakasundo.
Puwede bang gamitin ang abuloy sa utang ng namatay? Hindi ito obligado, dahil hindi ito bahagi ng estate. Desisyon ito ng pamilyang tumanggap.
Paano kung walang naglista ng abuloy? Mahirap nang balikan. Ang pinakamabuting gawin ay magpakita ng resibo ng gastos at magkasundo nang mahinahon.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may hindi pagkakaunawaan sa abuloy at sa gastos sa libing, matutulungan ka naming iayos ito bago pa sumira sa pamilya. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.