Kailangan ba ng Lease Contract sa Business Permit?

Nakakagulat ito sa maraming nagsisimula: hindi sapat na sabihin mong nakaupo ka sa isang lugar. Kailangan mong patunayan sa papel na may karapatan kang gamitin ito para sa negosyo. Ganito ang hinihingi sa iba't ibang sitwasyon.

Kung Umuupa Ka

Ang hinihingi ay ang kontrata ng upa, karaniwang notaryado, na malinaw ang pangalan ng nangungupahan, ang address ng lugar, ang panahon ng upa, at ang pahintulot na gamitin ito sa komersiyal na layunin. Dalawang bagay ang paulit-ulit na nagiging problema:

• ang kontrata ay nakapangalan sa ibang tao — sa asawa, sa kaibigan, o sa dating okupante — kaya hindi tugma sa pangalan sa DTI o SEC;
• ang kontrata ay nagsasabing tirahan lamang ang gamit ng lugar, kaya hindi ito tumutugma sa isang komersiyal na permit.

Ayusin ito bago mag-apply. Mas madali ang mag-amend ng kontrata kaysa makipagtalo sa counter.

Kung Sarili Mo ang Lugar

Ang karaniwang hinihingi ay kopya ng titulo o ng tax declaration, at madalas ay kasama ang katibayan na bayad ang real property tax. Kung nakapangalan pa sa yumaong magulang ang lupa, karaniwang hihingi ang LGU ng karagdagang dokumento gaya ng extrajudicial settlement o ng pahintulot ng mga tagapagmana — kaya sulit na ayusin ang pamana bago pa mag-apply.

Kung Bahay ng Iba Pero Pinapayagan Ka

Ito ang karaniwan sa home-based na negosyo. Ang tinatanggap ng maraming LGU ay isang nakasulat na pahintulot ng may-ari, minsan notaryado, na nagsasabing pinapayagan ka niyang gamitin ang lugar bilang address at lugar ng negosyo. Isama ang kopya ng titulo o tax declaration ng may-ari at ang kaniyang ID.

Praktikal na Payo

• Tiyaking iisa ang pangalan sa DTI o SEC, sa kontrata, at sa aplikasyon ng permit;
• ilagay sa kontrata ang malinaw na pahintulot sa komersiyal na paggamit at sa paglalagay ng karatula;
• hilingin sa landlord ang kopya ng titulo o tax declaration sa umpisa pa lang — mahirap habulin ito sa Enero; at
• itago ang orihinal na kontrata; hihingin ito ulit sa bawat renewal.

Bakit ganito kahigpit ang LGU sa puntong ito? Dahil ang permit ay nakatali sa isang tiyak na address, at kailangang may managot doon kapag may reklamo ng kapitbahay, kapag may aksidente, o kapag may naiwang hindi bayad na buwis. Kaya kung malabo ang karapatan mo sa lugar, malabo rin ang permit mo. Ang isang malinaw na kontrata ay hindi lamang kalakip sa aplikasyon — ito rin ang proteksiyon mo kapag biglang gustong bawiin ng may-ari ang espasyo pagkatapos mong ayusin ito.

Frequently Asked Questions

Kailangan bang notaryado ang lease contract para sa business permit? Karaniwang oo, hinihingi ng maraming LGU na notaryado ito. Kahit hindi hinihingi, mas malakas ang notaryadong kontrata bilang ebidensiya kapag may pagtatalo sa hinaharap.

Puwede bang gamitin ang bahay ng magulang ko bilang address ng negosyo? Karaniwang puwede kung may nakasulat na pahintulot ang may-ari at kung pinapayagan ng zoning ang uri ng negosyo sa lugar na iyon. Hihingi rin ang LGU ng patunay ng pagmamay-ari.

Ano ang gagawin kung ayaw magbigay ng kopya ng titulo ang landlord? Maraming LGU ang tumatanggap ng tax declaration o ng sertipikasyon mula sa assessor bilang kapalit. Kung tuluyang tumanggi ang landlord, senyales ito na dapat mong suriing mabuti kung sino talaga ang may karapatan sa lugar.

Kailangan ba ng bagong kontrata tuwing renewal ng permit? Hindi kailangan ng bagong kontrata kung buhay pa ang dati. Pero kung nag-expire na ang panahon ng upa, hihingian ka ng renewal o extension bago i-renew ang permit.

This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.

Kung hindi malinaw ang kontrata ng upa ng espasyo ng negosyo mo, matutulungan ka naming suriin ito bago pa maging problema sa permit. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.