Nakadepende sa uri. Ang annulment at nullity ng kasal ay hindi puwedeng pagkasunduan sa barangay dahil hindi ito bagay na malayang maiaayos ng dalawang tao — kailangan ng korte at may papel ang Estado. Ang usapin ng sustento at ilang ayos sa pagitan ng magulang ay puwedeng pag-usapan sa barangay at madalas nga itong nagsisimula roon. Ang karahasan sa tahanan ay hindi dapat ipa-areglo — ang tamang daan doon ay ang VAW desk at ang protection order.
Isa ito sa pinakamaselang bahagi ng barangay, dahil magkahalo rito ang mga usaping puwedeng pagkasunduan at ang mga usaping delikadong pagkasunduan.
Ang Hindi Puwedeng Pagkasunduan
May mga bagay na hindi malayang maiaayos ng dalawang tao dahil may interes ang Estado rito. Ang bisa ng kasal ay isa. Walang kasunduan sa barangay ang makakapagpawalang-bisa ng kasal, at hindi rin kayo puwedeng magkasundo na hiwalay na kayo sa mata ng batas. Sa Pilipinas, walang divorce, at ang nullity at annulment ay dumadaan sa korte na may pakikilahok ng piskal.
Ang Puwedeng Pag-usapan
- Sustento ng anak — magkano at kailan, madalas na nagsisimula sa barangay;
- Iskedyul ng pagbisita — praktikal na ayos sa pagitan ng magulang;
- Paghahati ng gastos sa pag-aaral at gamot; at
- Away sa gamit at ari-arian na hindi nangangailangan ng utos ng korte.
Mahalagang tandaan: kahit may kasunduan kayo tungkol sa sustento, hindi nito napipigilan ang pagpunta sa korte kung hindi ito natutupad o kung hindi na sapat.
Ang Hindi Dapat Ipa-areglo
Ang karahasan sa tahanan. Kapag ang usapin ay pananakit, pananakot, o pang-aabuso ng asawa o karelasyon laban sa babae o sa anak, hindi angkop ang pag-aareglo sa barangay. Ang tamang daan ay ang VAW desk, ang paghingi ng Barangay Protection Order, at ang pagsasampa ng kaso. Kung may nagsasabi sa iyong “pag-usapan niyo na lang,” hindi iyon ang panuntunan.
Ang Panganib ng Maling Kasunduan
Mag-ingat sa kasunduang lumalampas sa kayang gawin ng barangay. Halimbawa, ang kasunduang nagsasabing binibitiwan mo ang karapatan ng anak mo sa sustento ay malamang na walang bisa — hindi mo pag-aari ang karapatang iyon. Ganoon din ang kasunduang nagtatakda ng permanenteng custody. Ang mga bagay na tungkol sa kapakanan ng bata ay laging nasuri muli ng korte, at hindi ito nakakandado ng isang papel na napirmahan sa barangay hall.
Kailan Ito Nakakatulong
Sa kabila ng mga limitasyon, may tunay na halaga ang barangay sa usaping pampamilya. Ang isang nakasulat na kasunduan tungkol sa buwanang sustento ay nagbibigay ng kalinawan at maipapakita sa korte kalaunan. Ipinapakita rin nitong sinubukan mong makipag-ayos, at may bigat iyon. Kaya kung nasa yugto ka pa ng pag-uusap at ligtas ka, walang masama sa pagsisimula sa barangay — basta alam mo ang hangganan nito.
Praktikal na Payo
- Isulat ang kasunduan sa sustento nang detalyado: halaga, petsa, at paraan ng padala;
- Humingi ng resibo o gamitin ang transfer na may bakas;
- Huwag pumirma ng anumang nagbibitiw sa karapatan ng anak mo; at
- Kung may karahasan, huwag mag-areglo — dumulog sa VAW desk at humingi ng proteksiyon.
Frequently Asked Questions
Kailangan ko bang dumaan sa barangay bago mag-annulment? Hindi. Ang bisa ng kasal ay hindi bagay na puwedeng pagkasunduan sa barangay. Ang annulment at nullity ay dumadaan sa korte.
Puwede bang pag-usapan sa barangay ang sustento? Oo, at madalas nga itong nagsisimula roon. Isulat nang detalyado ang halaga at ang petsa ng bawat padala.
Puwede bang pag-areglohin sa barangay ang pananakit ng asawa? Hindi angkop ang pag-aareglo sa ganitong usapin. Ang tamang daan ay ang VAW desk, ang Barangay Protection Order, at ang pagsasampa ng kaso.
May bisa ba ang kasunduang nagtatakda ng permanenteng custody? Malabo ito. Ang mga bagay tungkol sa kapakanan ng bata ay laging nasusuri muli ng korte at hindi nakakandado ng kasunduan sa barangay.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung usaping pampamilya ang hinaharap mo, mahalagang malinaw kung ano ang kayang ayusin sa barangay at ano ang hindi. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.