Mas matagal ito kaysa sa pagbubukas. Ang LGU at ang DTI o SEC ay karaniwang ilang linggo lang. Ang BIR ang pinakamahabang yugto — maaaring buwan hanggang mahigit isang taon — dahil kailangang saraduhin ang lahat ng open cases: ang mga hindi naihaing return, ang hindi bayad na buwis, at ang hindi naiuwing resibo at libro.
Ang pinakakaraniwang pagkakamali sa pagsasara ng negosyo ay ang huwag itong isara. Ang tindahang tumigil na lang ay patuloy na tinatasa ng buwis at multa, at ang naipong halaga ay lumalabas paglipas ng ilang taon — madalas kapag mag-aapply ka ng loan o magsisimula ng bagong negosyo.
Ang Tatlong Tanggapan
- LGU — ang retirement ng negosyo. Kailangan ang huling bayad ng lokal na buwis at karaniwang may pagsusuri ng benta hanggang sa huling araw ng operasyon;
- DTI o SEC — ang pagkansela ng business name o ang proseso ng dissolution ng korporasyon; at
- BIR — ang pagsasara ng rehistro, at dito nauubos ang halos lahat ng panahon.
Bakit ang Tagal sa BIR
Dahil hindi ka nila papayagang isara hangga't may bukas na usapin. Ang tinitingnan ay ang buong kasaysayan ng rehistro mo: bawat return na dapat naihain, bawat buwis na dapat nabayaran, at ang mga hindi nagamit na resibo at invoice na dapat isauli at kanselahin. Ang bawat nawawalang return ay isang open case, at ang bawat open case ay may sariling multa.
Maraming maliit na negosyo ang may naipong open case nang hindi nila alam — halimbawa, hindi sila naghain ng zero na return sa mga buwang walang benta. Ang paghahain ng walang laman na return ay kailangan pa rin, at ito ang pinakakaraniwang pinagmumulan ng gulo sa pagsasara.
Ano ang Ihanda
- Ang mga hindi nagamit na resibo at invoice, at ang mga libro ng account;
- Ang huling ilang taon ng naihaing return at ang patunay ng bayad;
- Ang orihinal na certificate of registration mula sa BIR at ang lumang permit; at
- Ang board resolution o kasulatan ng pagpapasyang isara, kung korporasyon o partnership.
Ang mga Empleyado
Huwag itong kalimutan sa pagsasara. May obligasyon kang magbigay ng abisong hindi bababa sa tatlumpung araw sa mga empleyado at sa DOLE, at may separation pay sila dahil hindi nila kasalanan ang pagsasara. Ang hindi paggawa nito ay nagiging kaso sa paggawa na sumusunod sa iyo kahit sarado na ang negosyo.
Praktikal na Payo
- Simulan sa BIR — dito ang pinakamahaba, at ang iba ay mas mabilis;
- Huwag itapon ang lumang libro at resibo — hinahanap ito sa pagsasara;
- Ihain ang lahat ng nawawalang return bago pa ka humingi ng pagsasara; at
- Kung matagal nang tumigil ang negosyo, huwag ipagpaliban pa — lumalaki ang multa taon-taon.
Frequently Asked Questions
Puwede ko bang iwan na lang ang negosyo kung wala nang benta? Hindi mabuti. Ang negosyong hindi opisyal na isinara ay patuloy na tinatasa ng buwis at multa, at ang naipong halaga ay lumalabas sa hinaharap kapag kailangan mo ng clearance.
Ano ang open case sa BIR? Ito ay ang tala ng return na dapat naihain pero hindi naihain, o buwis na hindi nabayaran. Kailangan itong saraduhin bago payagan ang pagsasara ng rehistro mo.
Kailangan bang mag-file ng return kahit walang benta? Oo. Ang zero na return ay return pa rin. Ang hindi paghahain nito ay lumilikha ng open case, at ito ang pinakakaraniwang dahilan ng pagkatagal ng pagsasara.
May obligasyon ba ako sa empleyado kapag nagsara ako? Oo. May abisong hindi bababa sa tatlumpung araw sa kanila at sa DOLE, at may separation pay sila dahil hindi nila kasalanan ang pagsasara ng negosyo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung tumigil na ang negosyo ninyo pero hindi pa naisasara nang maayos, matutulungan ka naming ayusin ito bago pa lumaki ang parusa. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.