Ang death certificate ang pinakabatayang dokumento sa lahat ng aayusin pagkamatay ng isang tao: sa bangko, sa SSS at GSIS, sa PhilHealth at Pag-IBIG, sa insurance, sa BIR, sa LTO, sa DFA, at sa Registry of Deeds. Halos lahat sila ay humihingi ng sariling kopya at hindi ibinabalik ang isinumite. Kumuha ng hindi bababa sa sampung PSA copy sa simula pa lang. Ang kopya mula sa munisipyo ay tinatanggap sa ilang lugar, pero ang PSA copy ang pinakaligtas.
Ito ang praktikal na payo na sana ay narinig ng bawat pamilya sa unang linggo: kumuha ng maraming kopya. Ang pabalik-balik sa PSA ay isa sa pinakanakakapagod na bahagi ng proseso.
Sino ang Hihingi
- Bangko at e-wallet — para sa deposito, time deposit, at safety deposit box;
- SSS, GSIS, PhilHealth, Pag-IBIG — para sa death, funeral, at survivorship benefits;
- Insurance at pre-need — para sa claim ng beneficiary;
- BIR — para sa TIN ng estate, sa estate tax return, at sa eCAR;
- Registry of Deeds at Assessor — para sa paglilipat ng titulo at ng tax declaration;
- LTO, DFA, at COMELEC — para sa sasakyan, pasaporte, at rehistro ng botante; at
- Employer, kooperatiba, at samahan — para sa final pay at sa mga benepisyo.
PSA Copy o Kopya ng Munisipyo
Ang PSA copy ay ang sentral na kopya at ito ang pinakatanggap sa lahat ng lugar. Ang certified true copy mula sa local civil registrar ay tinatanggap din sa maraming tanggapan, lalo na kung hindi pa naipapasa ang record sa PSA. Kung may transaksyong mahigpit, tulad ng lupa, ihanda ang PSA copy.
Ilan ang Kukunin
Sampu ang makatuwirang simula para sa isang ordinaryong pamilya, at higit pa kung maraming ari-arian at benepisyo. Tandaan na karaniwang hindi ibinabalik ang isinumiteng kopya, at may mga tanggapang humihingi ng kopyang bagong kuha.
Praktikal na Payo
- Gumawa ng talaan kung sino ang binigyan ng kopya at kailan;
- Mag-scan ng isang kopya at itago ito sa isang ligtas na lugar na alam ng pamilya;
- Huwag ibigay ang huling kopya ninyo — itago ang isa para sa emergency; at
- Suriin ang bawat detalye bago mamigay, dahil mahirap bawiin ang isinumite kung mali pala.
Frequently Asked Questions
Ilang kopya ang dapat kong kunin? Hindi bababa sa sampu para sa ordinaryong sitwasyon, at higit pa kung maraming ari-arian, benepisyo, at account ang naiwan.
Tinatanggap ba ang photocopy? May mga tanggapang tumatanggap ng photocopy na ipapakitang kasama ang orihinal, pero maraming ahensiya ang humihingi talaga ng sariling kopya.
Ano ang pagkakaiba ng PSA copy at ng kopya ng munisipyo? Ang PSA copy ay galing sa sentral na imbakan at ito ang pinakatanggap. Ang kopya ng munisipyo ay tinatanggap din, lalo na kung hindi pa naipapasa ang record.
May expiry ba ang death certificate? Walang expiry ang mismong dokumento, pero may tanggapang humihingi ng kopyang bagong kuha sa loob ng ilang buwan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung hindi ninyo alam kung saan-saan kailangang magsumite ng papeles pagkamatay ng inyong kaanak, matutulungan ka naming gumawa ng checklist. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.