Ito ang isa sa pinakamalaking hindi pagkakaunawaan sa halalan. Sa ilalim ng Fair Election Act, ang isang taong naghain ng certificate of candidacy ay itinuturing na kandidato lamang simula sa unang araw ng panahon ng kampanya. Ipinaliwanag ito ng Korte Suprema sa Penera ruling: dahil hindi pa siya kandidato bago ang panahong iyon, ang mga gawaing pangkampanya bago nito ay hindi maituturing na premature campaigning. Kaya sa praktika, ang naunang paglabas sa poster at ad ay karaniwang hindi na parusahan — pero may ibang mga panuntunang umiiral pa rin.
Taon-taon, marami ang nagtatanong kung bakit may nagpapakalat ng mukha sa tarpaulin kahit malayo pa ang halalan. Ang sagot ay hindi kawalan ng batas kundi isang pagbabago sa paraan ng pagbasa nito.
Ang Nagbago
- Sa Fair Election Act, itinakda na ang isang taong naghain ng certificate of candidacy ay kandidato lamang simula sa unang araw ng panahon ng kampanya;
- Sa Penera ruling, ipinaliwanag ng Korte Suprema na dahil dito, ang mga gawaing pangkampanya bago magsimula ang panahong iyon ay hindi maituturing na paglabag ng isang kandidato;
- Ang bunga — ang naunang paglalagay ng materyales at ang naunang anunsiyo ay karaniwang hindi na pinaparusahan bilang premature campaigning; at
- Nananatili ang termino sa batas, pero nawala ang bisa nito para sa mga naghain na ng COC.
Ano ang Umiiral Pa Rin
Hindi ito nangangahulugang walang panuntunan sa labas ng panahon ng kampanya.
- Ang paglalagay ng materyales sa bawal na lugar ay paglabag pa rin, kahit anong panahon;
- Ang paggamit ng pondo at pasilidad ng gobyerno sa pagpapasikat ay may sariling panagutan sa ilalim ng mga batas laban sa graft;
- Ang epekto sa gastos — may itinakdang limitasyon sa gastusin sa kampanya at may obligasyong magsumite ng ulat;
- Ang panunuhol at ang pamimigay ng pera ay paglabag anumang oras; at
- Ang mga panuntunan sa media at sa airtime ay may sariling limitasyon.
Para sa Ordinaryong Mamamayan
- Malaya kang magpahayag ng suporta o pagtutol sa isang tao bilang pribadong mamamayan;
- Mag-ingat sa pagtanggap ng bayad para magpakalat — nagiging bahagi ka ng kampanya at ng gastos nito;
- Kung nasa gobyerno ka, iba ang panuntunan — ipinagbabawal ang partisan political activity;
- Ang paninirang-puri ay hiwalay na usapin at may sariling panagutan kahit panahon ng halalan.
Praktikal na Payo
- Kung mag-uulat ka ng paglabag, tukuyin ang partikular na panuntunan, hindi lang "maaga pa";
- Ang mas malakas na reklamo ay tungkol sa lugar ng pagpapaskil at sa paggamit ng pondo ng gobyerno;
- Sundan ang resolusyon ng COMELEC bawat halalan — nagbabago ang detalye;
- Kung kandidato ka, itala ang lahat ng gastos mula pa sa simula.
Frequently Asked Questions
Bawal pa ba ang premature campaigning? Nananatili ang termino sa batas, pero sa Penera ruling ay ipinaliwanag na ang isang naghain ng COC ay kandidato lamang simula sa panahon ng kampanya, kaya hindi na ito karaniwang pinaparusahan.
Bakit may tarpaulin kahit malayo pa ang halalan? Dahil sa naunang paliwanag ng Korte Suprema. Pero ang paglalagay sa bawal na lugar gaya ng poste at pampublikong gusali ay paglabag pa rin anumang panahon.
Puwede bang gamitin ang proyekto ng gobyerno sa pagpapasikat? Ang paggamit ng pondo at pasilidad ng gobyerno para sa personal na pagpapasikat ay may sariling panagutan sa ilalim ng mga batas laban sa graft.
Ano ang puwede kong iulat? Ang pagpapaskil sa bawal na lugar, ang paggamit ng pondo ng gobyerno, ang panunuhol, at ang paglabag sa mga panuntunan sa gastusin at sa media.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may nakita kang paglabag sa panuntunan ng kampanya, matutulungan ka naming tukuyin ang tamang basehan ng reklamo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.