Ang RA 11313 o Safe Spaces Act ang nagpaparusa sa gender-based harassment sa kalye at sa pampublikong lugar — catcalling, pasipol, malaswang tingin at kilos, pagsunod-sunod, at malaswang pananalita. Ang barangay at ang lokal na pamahalaan ang may pangunahing papel sa pagpapatupad, at may parusa mula sa multa hanggang sa community service at pagkakakulong sa paulit-ulit.
Matagal itong itinuring na “normal lang” sa ating kalsada. Hindi na. May tiyak na batas ngayon, at may tiyak na ruta ng reklamo.
Ano ang Saklaw
Ang batas ay tumutukoy sa gender-based sexual harassment sa mga pampublikong lugar — kalsada, sasakyang pampubliko, mall, paaralan, at online. Kabilang dito:
- Catcalling, pasipol, at malaswang tunog;
- Malaswang tingin, kilos, o senyas;
- Pagsunod-sunod o pagharang sa dinaraanan;
- Pananalitang seksuwal o mapanlait batay sa kasarian, kaanyuan, o sexual orientation; at
- Ang mas mabigat na anyo gaya ng paghipo at pagpapakita ng ari.
Ang Antas ng Parusa
Umaakyat ang parusa ayon sa bigat at sa pag-ulit — mula sa multa at community service sa unang pagkakataon, hanggang sa mas mabigat na multa at pagkakakulong sa paulit-ulit at sa mas malubhang gawain. Hindi ako maglalagay ng eksaktong halaga dito dahil nag-iiba ito ayon sa antas at sa ordinansa ng lokalidad.
Saan Magrereklamo
- Barangay — may Anti-Sexual Harassment Desk at may pangunahing tungkulin sa pagpapatupad ng batas sa kalye;
- Pulisya — mag-blotter, lalo na kung may pisikal na kontak o banta;
- Lokal na pamahalaan — may mga ordinansa at hotline para dito; at
- Piskalya — para sa mas mabibigat na anyo.
Praktikal na Payo
- Kung ligtas, kumuha ng litrato o video at tandaan ang oras at lugar;
- Humingi ng tulong sa guard, driver, o mga nakapaligid — ang mga saksi ang bumubuo ng kaso;
- Mag-blotter sa parehong araw at isulat ang eksaktong salitang ginamit;
- Kung sa loob ng sasakyang pampubliko, itala ang plaka at ruta — may pananagutan din ang operator; at
- Kung sa trabaho o paaralan ito nangyari, may hiwalay na proseso ang institusyon sa ilalim ng parehong batas.
Frequently Asked Questions
Kaso ba talaga ang catcalling? Oo. Saklaw ito ng Safe Spaces Act bilang gender-based street harassment, at may parusa mula sa multa at community service hanggang sa pagkakakulong sa paulit-ulit na paglabag.
Kailangan ba ng saksi? Malaking tulong ang saksi at ang video, pero ang salaysay mo ay ebidensya rin. Mag-blotter agad at isulat ang detalye habang sariwa.
Saklaw ba nito ang online harassment? Oo, may hiwalay na probisyon ang batas para sa gender-based online sexual harassment, kasama ang mga mensahe at post na malaswa o mapanakot.
Lalaki ako. Puwede ba akong magreklamo? Oo. Ang batas ay hindi limitado sa isang kasarian at sumasaklaw sa harassment batay sa kasarian, kaanyuan, at sexual orientation.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nangyari ito sa inyo o sa anak ninyo, may malinaw na ruta ng reklamo at may proteksyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.