Karaniwang hinihingi ang PSA death certificate, ang TIN ng estate at ng mga heirs, ang estate tax return na may patunay ng bayad, ang settlement document, ang certified true copy ng titulo at tax declaration, ang certification ng zonal value, at ang bank certification kung may deposito. Nag-iiba nang bahagya ang checklist sa bawat district office, kaya humingi ng kanilang sariling listahan bago pumunta.
Ang eCAR ang dokumentong hinihingi ng Registry of Deeds bago sila maglabas ng bagong titulo sa pangalan ng mga heirs. Walang eCAR, walang paglilipat. Kaya sulit ang ingat sa checklist.
Ang Karaniwang Checklist
- PSA death certificate ng namatay, at ang marriage certificate kung kasal siya;
- TIN ng estate at ng bawat heir — kailangang may TIN ang lahat ng tumatanggap;
- Estate tax return na may patunay ng bayad mula sa awtorisadong bangko;
- Settlement document — deed of extrajudicial settlement na notaryado, affidavit of self-adjudication, o court order at project of partition;
- Patunay ng publikasyon kung extrajudicial ang settlement;
- Certified true copy ng titulo at ng tax declaration ng lupa at ng gusali;
- Certification ng zonal value na nakaayon sa petsa ng kamatayan;
- Certificate of no improvement kung walang bahay sa lupa;
- Bank certification ng balanse sa araw ng kamatayan; at
- Patunay ng mga deduction gaya ng mortgage statement at sertipiko ng barangay para sa family home.
Ang Karaniwang Dahilan ng Pagbabalik
Ito ang paulit-ulit naming nakikita:
- Maling zonal value — ginamit ang kasalukuyan sa halip na ang nakaayon sa petsa ng kamatayan;
- Hindi tugmang pangalan sa titulo, sa birth certificate, at sa deed — kahit isang letra;
- Hindi tugmang paglalarawan ng lupa sa titulo at sa tax declaration;
- Nakalimutang heir na lumitaw sa birth certificate;
- Naunang kamatayan na hindi pa nasesettle — halimbawa, nasa pangalan pa ng lolo ang titulo; at
- Kulang na publikasyon o walang affidavit of publication.
Pagkatapos Makuha ang eCAR
May limitadong bisa ang eCAR, kaya huwag itong itabi at kalimutan. Ang sunod na mga hakbang:
- Magbayad ng transfer tax sa lokal na pamahalaan kung hinihingi;
- Ihain sa Registry of Deeds ang eCAR, ang deed, ang orihinal na titulo, at ang mga bayarin;
- Kunin ang bagong titulo, saka pumunta sa assessor para sa bagong tax declaration; at
- I-update ang bayad sa amilyar sa bagong pangalan.
Ang Problema sa Hindi Tugmang Pangalan
Sa lahat ng dahilan ng pagbabalik ng papeles, ito ang pinakamadalas at pinakanakakainis: hindi tugma ang pangalan sa titulo, sa birth certificate, sa marriage certificate, at sa ID. Karaniwan ito sa mga lumang dokumento kung saan iba-iba ang pagbaybay o may nawawalang gitnang pangalan.
Ang mga karaniwang solusyon, depende sa uri ng pagkakaiba:
- Affidavit of one and the same person — para sa maliliit na pagkakaiba sa baybay o sa gitnang inisyal;
- Administrative correction sa civil registrar para sa malinaw na typographical error sa PSA records;
- Petisyon sa korte para sa mas malalaking pagbabago ng pangalan o ng katayuan; at
- Sumusuportang dokumento gaya ng lumang school records, pasaporte, at SSS records na nagpapakita ng parehong tao.
Suriin ang lahat ng pangalan sa simula pa lang — bago mag-notaryo ng deed. Ang pag-aayos nito pagkatapos maisulat ang lahat ng dokumento ay nangangahulugan ng bagong notaryo, bagong publikasyon, at bagong pila.
Praktikal na Payo
- Humingi ng aktwal na checklist sa mismong RDO na pupuntahan ninyo — may pagkakaiba-iba;
- Ipagawa ang lahat ng dokumento na may parehong pagbabaybay ng pangalan;
- Kumuha ng maraming certified true copy — may hihingi sa BIR, sa RD, at sa assessor;
- Ayusin muna ang mas lumang kamatayan sa linya bago simulan ang pinakabago.
Frequently Asked Questions
Kailangan ba ng TIN ang bawat heir? Karaniwang oo. Hinihingi ng BIR ang TIN ng mga tumatanggap ng ari-arian bilang bahagi ng proseso. Puwedeng mag-apply ang walang TIN.
Anong zonal value ang gagamitin? Ang nakaayon sa petsa ng kamatayan, hindi ang kasalukuyan. Ito ang isa sa pinakamadalas na dahilan ng pagbabalik ng papeles.
Paano kung nasa pangalan pa ng lolo ang titulo? Kailangan munang ayusin ang settlement at ang estate tax ng lolo bago dumaan sa pinakabagong kamatayan. Karaniwang sunod-sunod itong inaayos sa iisang paghahain.
Mag-e-expire ba ang eCAR? May limitadong panahon ng bisa ito para gamitin sa Registry of Deeds. Kung lumipas, kailangang mag-request ng revalidation, kaya huwag itong itabi nang matagal.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung paulit-ulit na binabalik ang inyong papeles sa BIR, matutulungan namin kayong kumpletuhin ito nang tama. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.