May tatlong pangunahing daan: maghain ng motion sa parehong korte para baguhin o ulitin ang paglilitis, mag-apela sa mas mataas na korte, o mag-apply ng probation kung kwalipikado ka. Napakaikli ng panahon para sa lahat ng ito. Mahalaga ang isang bagay: ang pag-apela at ang probation ay karaniwang hindi magkasama — kapag nag-apela ka, nawawala ang probation, kaya kailangan ang mabilis at malinaw na desisyon.
Sa araw na mabasa ang hatol, may maikling bintana lang ang bukas. Ang mga desisyong gagawin sa loob ng mga araw na iyon ang magtatakda ng natitira mong buhay sa kasong ito.
Unang Daan: Motion sa Parehong Korte
Maaari kang maghain ng motion for reconsideration kung may pagkakamali sa paglalapat ng batas o sa pagtimbang ng ebidensya, o motion for new trial kung may bagong natuklasang ebidensya o may depekto sa proseso. Ang bentahe: mas mabilis at mas mura kaysa apela, at nananatili ang kaso sa parehong huwes na nakakaalam ng lahat.
Ikalawang Daan: Apela
Dinadala mo ang kaso sa mas mataas na korte para suriin ang record. Walang bagong ebidensya at walang bagong testigo. May maikling panahon para maghain mula sa pagtanggap ng hatol, at ang paglampas dito ay katapusan ng remedyo. Sa apela, may posibilidad ding suriin ang buong kaso, kaya may panganib na hindi lang mababawasan kundi maaaring baguhin ang tingin sa ilang bahagi.
Ikatlong Daan: Probation
Kung ang parusa ay nasa loob ng saklaw na itinakda ng batas at kwalipikado ka, maaari kang mag-apply ng probation — ang paglilingkod sa ilalim ng pangangasiwa sa halip na pagkakakulong. Inihahain ito sa loob ng panahon para mag-apela. Dito ang mahalagang babala: kapag nag-apela ka, karaniwang nawawala na ang probation. Kaya hindi mo puwedeng subukan muna ang apela at bumalik dito kapag natalo.
Paano Pumili
- May malinaw na pagkakamali sa batas — motion o apela;
- May bagong ebidensyang tunay na hindi mo makikita noon — motion for new trial;
- Tanggap mo ang hatol at gusto mong iwasan ang kulungan — probation kung kwalipikado; at
- Hindi ka sigurado — kumonsulta agad, dahil tumatakbo ang orasan sa lahat ng ito.
Ang Pananagutang Sibil
Huwag kalimutan ang bahaging ito. Ang hatol ay karaniwang may kasamang utos na magbayad ng danyos sa biktima, at nananatili ito kahit anong piliin mo. Sa maraming pagkakataon, ang maagang pag-aayos ng bahaging ito ay nakakatulong sa kabuuang kalagayan mo — kabilang na sa pagsusuri kung karapat-dapat ka sa probation.
Praktikal na Payo
- Isulat agad ang petsa ng promulgation at bilangin ang panahon mula doon;
- Kumuha ng kopya ng buong hatol sa parehong araw;
- Magpasya kasama ang abogado sa loob ng ilang araw, hindi linggo; at
- Huwag maghain ng apela nang hindi mo naiintindihan ang epekto nito sa probation.
Frequently Asked Questions
Puwede bang mag-apela muna at mag-probation kapag natalo? Karaniwang hindi. Ang paghahain ng apela ay nagpapawala ng karapatan sa probation, kaya dapat maagang pagpasyahan kung alin ang pipiliin.
Gaano kaikli ang panahon ko para kumilos? Napakaikli, at binibilang mula sa promulgation o pagtanggap ng hatol. Ang paglampas ay nangangahulugang nagiging pinal ang hatol.
Sino ang kwalipikado sa probation? May mga hangganan sa bigat ng parusa at may mga uri ng kasong hindi saklaw. Kailangang suriin ang tiyak na hatol mo bago mag-apply.
Mananatili ba ang piyansa habang nag-aapela ako? May mga sitwasyong maaaring magpatuloy ang piyansa habang nakabinbin ang apela, at may mga hindi. Nasa korte ang pagpapasya batay sa bigat ng parusa.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may nahatulan sa pamilya ninyo, ang unang mga araw ang pinakamahalaga sa pagpili ng tamang hakbang. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.