Bukod sa pagkakakulong, may mga karagdagang parusang awtomatikong kasama sa hatol — tinatawag itong accessory penalties. Kabilang dito ang pagkawala ng karapatang bumoto at tumakbo, ang pagbabawal na humawak ng katungkulan, at sa mabibigat na kaso, ang civil interdiction na nag-aalis ng kapangyarihang mangasiwa ng ari-arian.
Karaniwang inaakala na ang parusa ay ang kulungan lang. Sa katotohanan, may mga karapatang nawawala nang hindi pa binabanggit sa korte — awtomatiko sila.
Ang Karaniwang Accessory Penalties
- Pagkawala ng karapatang bumoto at tumakbo habang nagsisilbi ng sentensya, at sa ilang kaso, panghabambuhay;
- Diskwalipikasyon sa katungkulan sa gobyerno — pansamantala o permanente depende sa bigat;
- Pagkawala ng retirement o pension benefits mula sa gobyerno sa ilang uri ng kaso; at
- Civil interdiction sa mabibigat na parusa — nawawala ang kapangyarihang mangasiwa ng ari-arian, mamahala ng ari-arian ng anak, at gumawa ng ilang legal na kilos, maliban sa paggawa ng huling habilin.
Ang Epekto sa Propesyon at Trabaho
May hiwalay na proseso ang mga professional regulatory board at ang Korte Suprema para sa mga abogado. Ang conviction sa krimeng may kinalaman sa moral turpitude ay maaaring maging basehan ng pagsuspinde o pagkansela ng lisensya. Sa pribadong trabaho, ang conviction ay maaaring maging just cause ng pagtanggal, pero kailangan pa rin ng tamang proseso.
Ano ang Nananatili
Mahalagang linawin ang hindi nawawala:
- Ang pagiging magulang — hindi awtomatikong nawawala ang parental authority, bagaman maaaring maging basehan ito ng hiwalay na kaso;
- Ang karapatang magmana at mag-aari — nananatili ito, kahit limitado ang pangangasiwa habang may civil interdiction;
- Ang karapatang gumawa ng huling habilin; at
- Ang mga batayang karapatang pantao sa loob ng piitan.
Paano Naibabalik
- Ang ilan ay nagtatapos kasabay ng sentensya;
- Ang mga permanenteng diskwalipikasyon ay karaniwang naibabalik lamang sa pamamagitan ng absolute pardon mula sa Pangulo — at kahit doon, may mga karapatang kailangang tiyak na nakasaad sa pardon;
- Ang karapatang bumoto ay maaaring maibalik sa pamamagitan ng proseso ng reactivation sa Comelec matapos matupad ang mga kondisyon; at
- Ang lisensya sa propesyon ay may sariling petisyon sa kaukulang board o sa Korte Suprema.
Frequently Asked Questions
Puwede pa ba akong bumoto matapos makalabas? Nawawala ang karapatang bumoto habang nagsisilbi ng sentensya, at may proseso ng reactivation sa Comelec matapos matupad ang mga kondisyon. Sa ilang mabibigat na kaso, ito ay permanente maliban kung may pardon.
Nawawala ba ang karapatan ko sa mana kapag nakulong? Hindi. Nananatili ang karapatang magmana at mag-aari. Ang civil interdiction ay naglilimita lamang sa pangangasiwa habang nagsisilbi ng mabigat na parusa.
Mawawala ba ang parental authority ko? Hindi awtomatiko. Pero maaaring maging basehan ito ng hiwalay na petisyon para sa custody o para sa pagkawala ng parental authority, lalo kung ang kaso ay laban sa anak.
Puwede pa ba akong magpraktis ng propesyon? May hiwalay na proseso ang bawat professional board, at ang conviction sa krimeng may moral turpitude ay maaaring maging basehan ng suspensyon o kanselasyon. Kailangan ng petisyon para maibalik ito.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nais ninyong malaman kung anong karapatan ang apektado ng isang hatol at paano ito maibabalik, matutulungan namin kayong basahin ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.