Anim ang pangunahing babala: (1) garantisadong kita, lalo na ang mataas at nakatakda, (2) bayad sa pagre-recruit ng iba, (3) pressure na magmadali, (4) hindi malinaw kung saan tunay na kumikita, (5) walang awtoridad mula sa SEC na mangalap ng puhunan, at (6) mahirap bawiin ang pera. Ang pagkakaroon ng SEC registration bilang korporasyon ay hindi katumbas ng pahintulot na mangalap ng investment.
Halos lahat ng malaking pagkalugi ay nagsisimula sa parehong pakiramdam: mukhang totoo, may kakilala kang kumita na, at mababa lang naman ang unang puhunan.
Ang Anim na Babala
- Garantisadong kita — walang lehitimong pamumuhunang walang panganib. Ang “5% kada buwan, sigurado” ay hindi posible nang tuloy-tuloy;
- Bayad sa pagre-recruit — kapag mas malaki ang kita sa pagdadala ng bagong miyembro kaysa sa produkto o serbisyo, ang perang ipinapamahagi ay galing sa bagong miyembro;
- Pressure na magmadali — “hanggang bukas lang ang slot”. Layunin nito na pigilan ang pagsusuri mo;
- Malabong pinagkakakitaan — kapag hindi nila maipaliwanag nang simple kung saan galing ang kita, o kung “secret algorithm” ang sagot;
- Walang awtoridad sa SEC na mangalap ng puhunan mula sa publiko; at
- Mahirap bawiin — may penalty sa withdrawal, o kailangan mong mag-recruit muna bago makakuha.
Ang Pinakamadalas na Pagkakamali
Ipinapakita nila ang SEC Certificate of Incorporation at inaakala ng lahat na aprubado na ang investment. Hindi ito totoo. Ang certificate na iyon ay nagpapatunay lamang na umiiral ang korporasyon. Ang pangangalap ng puhunan mula sa publiko ay hiwalay na pahintulot sa ilalim ng Securities Regulation Code (RA 8799).
Ang Simpleng Pagsusuri
- Hanapin sa website ng SEC ang pangalan ng kompanya at ang mga advisory laban dito;
- Tanungin kung anong securities ang ibinebenta at kung rehistrado ba ito, at humingi ng kopya ng dokumento;
- Hilingin ang audited financial statements at ang pangalan ng mga opisyal;
- I-search ang pangalan ng mga tao, hindi lang ng kompanya; at
- Magsimula sa halagang kaya mong mawala nang buo.
Kung Nabiktima Ka Na
- Itigil agad ang karagdagang bayad at ang pagre-recruit ng iba;
- I-export ang lahat ng chat, resibo, at record ng transfer;
- Ilista ang pangalan ng lahat ng nakausap mo at ang papel nila;
- Maghain ng reklamo sa SEC at sa NBI o pulis; at
- Kumonsulta agad — ang bilis ang nagtatakda kung may maaabot pang pondo.
Praktikal na Payo
- Huwag pumirma habang nasa loob ng seminar o presentation;
- Huwag mangutang para mamuhunan;
- Huwag isali ang pamilya bago mo mabawi ang sarili mong puhunan — ginagawa ka nitong bahagi ng problema;
- Kung nag-aalok sila ng dagdag na kita para sa pananahimik, huwag tumanggap; at
- Ipasuri sa abogado ang alok kung malaki ang halaga — mas mura ito kaysa sa mawalan.
Frequently Asked Questions
Ligtas ba kung may SEC registration sila? Hindi awtomatiko. Ang Certificate of Incorporation ay nagpapatunay lamang na umiiral ang korporasyon. Kailangan ng hiwalay na pahintulot para mangalap ng puhunan mula sa publiko.
Ano ang pinakamalinaw na senyales ng scam? Ang garantisadong mataas na kita at ang bayad sa pagre-recruit. Kapag pareho itong nandiyan, malaki ang tiyansang mula sa bagong miyembro ang ipinapamahaging pera.
Mababawi ko pa ba ang perang naibigay ko? Depende sa bilis ng pagkilos at kung may natitira pang pondo o ari-arian. Kumilos agad, itago ang lahat ng record, at maghain ng reklamo sa SEC at sa NBI.
Puwede ba akong managot kung nag-recruit ako ng iba? May panganib nito, lalo na kung tumanggap ka ng komisyon. Itigil agad ang pagre-recruit at kumonsulta tungkol sa posisyon mo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may alok na hindi ka sigurado o naipit na ang puhunan mo, matutulungan ka naming suriin ito at ihanda ang reklamo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.