Ang memorial at iba pang pre-need plan ay regulado sa ilalim ng Pre-Need Code, at ang tagapangasiwa nito ay ang Insurance Commission. Ang bawat kompanya ay kinakailangang magtabi ng trust fund na hiwalay sa sarili nitong pera, at ang pondong ito ang pinagmumulan ng bayad sa mga planholder. Kung nagsara o na-liquidate ang kompanya, ang claim mo ay isinasampa sa proseso ng Insurance Commission o ng korte laban sa trust fund. Ihanda ang kontrata, ang lahat ng resibo, at ang ID.
Ilang taon kayong naghulog para may maayos na libing. Ngayon, hindi na masagot ang telepono ng kompanya. Alamin kung ano ang natitirang proteksyon.
Ang Balangkas ng Proteksyon
Ang pre-need at memorial plan ay hindi ordinaryong utang. Sa ilalim ng Pre-Need Code, may mga kondisyong ipinapataw sa mga kompanyang nagbebenta nito:
- Trust fund — kinakailangang magtabi ng pondong hiwalay sa sarili nilang pera, na nakalaan lang sa pagtupad ng mga plano;
- Regulasyon — ang Insurance Commission ang nangangasiwa at may kapangyarihang mag-imbestiga at magpataw ng hakbang;
- Ulat — may regular na pag-uulat ng kalagayan ng pondo; at
- Proseso sa pagsasara — may itinakdang paraan ng pamamahagi kapag may liquidation.
Ang trust fund ang dahilan kung bakit may pag-asa kahit tumigil na ang operasyon.
Ang Unang Hakbang Mo
- Ipunin ang dokumento — ang kontrata o plan agreement, ang lahat ng resibo, at ang ID ng planholder at ng benepisyaryo;
- Kumuha ng patunay ng kalagayan — litrato ng saradong opisina, anunsyo, o abiso na natanggap ninyo;
- Tumawag o sumulat sa Insurance Commission — itanong ang katayuan ng kompanya at ang tamang proseso ng claim;
- Maghain ng pormal na claim — sundin ang pamamaraang ibibigay nila; at
- Makipag-ugnayan sa ibang planholder — ang sama-samang paghahain ay mas mabilis at mas nakikita.
Ang mga Realistikong Kalalabasan
- Ipinasa sa ibang kompanya — may mga kasong ang mga plano ay tinutupad ng ibang kompanyang tumanggap;
- Bayad mula sa trust fund — buo o bahagi, depende sa laki ng pondo at sa dami ng planholder;
- Rehabilitation — may mga kompanyang binibigyan ng panahon para makabangon; at
- Liquidation — hahati-hatiin ang natitirang pondo ayon sa proseso.
Maging makatotohanan: sa ilang kaso, bahagi lang ang nababawi. Pero ang paghahain ng claim ang nagbubukas ng pinto — ang hindi naghain ay walang matatanggap.
Bago Ka Bumili ng Bagong Plano
- Tingnan kung lisensyado ang kompanya sa Insurance Commission;
- Hilingin ang ulat ng trust fund at ang kalagayan ng pinansya;
- Basahin ang saklaw — ano ang kasama at ano ang dagdag bayad;
- Tanungin ang transferability — puwede bang ipasa sa ibang kapamilya; at
- Itago ang lahat ng resibo sa isang folder na alam ng pamilya kung saan.
Praktikal na Payo
- Sabihin sa pamilya kung saan nakatago ang kontrata — walang silbi ang planong hindi alam na mayroon;
- Huwag ihinto ang paghuhulog nang walang abiso — magtanong muna sa Insurance Commission;
- Mag-ingat sa nag-aalok na “ililipat” ang plano ninyo kapalit ng bagong bayad; at
- Kung may panloloko, may hiwalay na kriminal na reklamo na puwedeng isampa.
Frequently Asked Questions
May proteksyon ba ang memorial plan ko kung nagsara ang kompanya? Mayroon. Sa ilalim ng Pre-Need Code, kinakailangan ang trust fund na hiwalay sa pera ng kompanya, at ang Insurance Commission ang nangangasiwa sa proseso ng claim.
Saan ako maghahain ng claim? Sa Insurance Commission. Tumawag o sumulat muna para malaman ang katayuan ng kompanya at ang tamang pamamaraan, at maghain ng pormal na claim na may kalakip na kontrata at resibo.
Buo bang mababawi ko ang naihulog ko? Hindi laging buo. Depende ito sa laki ng trust fund at sa dami ng planholder. Pero ang hindi naghain ng claim ay walang matatanggap, kaya mahalagang maghain.
Ano ang dapat kong tingnan bago bumili ng bagong plano? Kung lisensyado ang kompanya sa Insurance Commission, ang ulat ng trust fund at ang kalagayan ng pinansya, ang eksaktong saklaw, at kung puwedeng ipasa ang plano sa ibang kapamilya.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nagsara ang kompanya ng plano ninyo, matutulungan ka naming ihanda ang claim at ang reklamo sa Insurance Commission. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.