Ang Lupong Tagapamayapa ay ang katawan sa bawat barangay na may tungkuling mamagitan sa mga away ng residente. Ang punong barangay ang chairman nito, at ang mga miyembro ay mga residenteng hinirang niya mula sa mga nagpahayag ng interes o iminungkahi ng komunidad, matapos ang paskil at konsultasyon. Hindi sila hukom at hindi sila humahatol — ang trabaho nila ay tulungan kayong magkasundo. Mula sa Lupon kinukuha ang tatlong miyembro ng Pangkat ng Tagapagkasundo kapag hindi nagkasundo sa unang pagdinig.
Kapag naghain ka ng reklamo sa barangay, ang unang salitang maririnig mo ay malamang na “Lupon.” Karaniwang hindi ito ipinapaliwanag, kaya marami ang pumapasok sa proseso na hindi alam kung sino ang kaharap nila at kung ano ang kaya nilang gawin.
Ano ang Lupon
Ito ang Lupong Tagapamayapa — isang panel ng mga residente sa bawat barangay na binuo para mamagitan sa away ng magkababayan. Isa itong kinakailangang institusyon sa ilalim ng Local Government Code, hindi isang boluntaryong grupo lang na binuo ng punong barangay ayon sa gusto niya.
Sino ang Nakaupo Rito
- Punong barangay — siya ang chairman;
- Mga miyembrong residente — hinirang mula sa mga nagpahayag ng interes o iminungkahi ng mga residente, matapos ipaskil ang listahan sa barangay hall at bigyan ng panahon ang komunidad na tumutol; at
- Kalihim ng Lupon — karaniwang ang barangay secretary, na siyang nagtatala ng mga pagdinig at kasunduan.
Ang layunin ng paskil at konsultasyon ay simple: hindi dapat pulos kakampi ng punong barangay ang mga nakaupo. Mahalaga ito, dahil ang buong bisa ng sistema ay nakasalalay sa tiwala ng magkabilang panig.
Ano ang Ginagawa Nila
Namamagitan sila. Nakikinig sila sa dalawang panig, tinutulungan kayong makita ang gitna, at isinusulat ang napagkasunduan. Hindi sila humahatol, hindi sila nagpapataw ng parusa, at hindi sila nagdedesisyon kung sino ang may sala — maliban kung parehong panig ang sumang-ayon sa arbitration, kung saan sila naglalabas ng award na batay sa napagkasunduang kapangyarihan.
Praktikal na Payo
- Tanungin kung sino ang mga miyembro ng Lupon sa barangay ninyo — dapat nakapaskil ang listahan;
- Kung may miyembrong kamag-anak o kaibigan ng kalaban mo, sabihin ito nang maaga at humiling ng ibang mamamagitan;
- Dalhin ang mga papel mo sa bawat pagdinig, at humingi ng kopya ng minutes o kasunduan; at
- Tandaan na ang layunin nila ay areglo — kung wala kang balak mag-areglo, sabihin mo ito nang maaga para hindi magtagal ang proseso.
Ang Limitasyon na Dapat Mong Alam
Hindi kayang ipag-utos ng Lupon na kulungin ang isang tao, hindi nito kayang ipawalang-bisa ang isang titulo ng lupa, at hindi nito kayang pagdesisyunan kung sino ang tunay na may-ari ng isang ari-arian. Ang kaya nito ay tulungan kayong magkasundo, at isulat nang maayos ang napagkasunduan. Kapag lumagpas na ang usapin sa kayang gawin ng Lupon — halimbawa, kapag kailangan ng utos ng korte, o kapag mabigat ang paglabag — ang trabaho nila ay ilabas ang Certificate to File Action at ituro ka sa tamang opisina. Kung may nangangako sa iyo ng higit pa rito, mag-ingat: ang pangakong lampas sa kapangyarihan ng barangay ay madalas na hindi natutupad, at ikaw ang naiiwang naghihintay.
Frequently Asked Questions
Hukom ba ang mga miyembro ng Lupon? Hindi. Sila ay mga residenteng hinirang para mamagitan. Hindi kailangang abogado ang isang miyembro at hindi sila naglalabas ng hatol.
Puwede ko bang tutulan ang isang miyembro ng Lupon? Puwede kang humiling na huwag siyang mamagitan kung may kaugnayan o interes siya sa isa sa mga partido. Ipahayag ito nang maaga at ipatala.
Ilan ang miyembro ng Lupon? May itinakdang saklaw ng bilang ang batas, at nag-iiba ito bawat barangay. Ang mahalaga ay may sapat na miyembro para makabuo ng Pangkat kung kailangan.
Bayad ba ang mga miyembro ng Lupon? May itinatakdang benepisyo at pagkilala ang batas at ang lokal na ordinansa para sa kanila. Hindi ito dapat singilin sa iyo bilang partido sa away.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nasa harap ka ng Lupon at hindi ka sigurado kung ano ang dapat mong sabihin o pirmahan, mabuting may kumonsulta ka muna. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.