Ang sahod at overtime ng seafarer ay nakatakda sa POEA-SEC at sa CBA, kaya may malinaw na batayan ang paghahabol. Idokumento agad: kunin ang kopya ng payslip at ng wage account statement, itala ang oras ng trabaho araw-araw, at iulat ito sa master ng barko nang nakasulat. Ipaalam din sa manning agency at sa unyon kung may CBA. Pagdating sa Pilipinas, isampa ito bilang money claims laban sa manning agency at sa shipowner nang sabay.
Sa barko, mahirap magreklamo. Maliit ang mundo, malayo ang tulong, at alam mong maaapektuhan ang susunod mong contract. Kaya maraming seafarer ang nagtitiis at umaasang maaayos ang lahat sa pagbaba nila. Ang problema, kapag nakababa na, kulang na ang ebidensya.
Ang Batayan ng Karapatan Mo
- Ang POEA-SEC ang nagtatakda ng minimum na sahod, ng overtime, at ng paraan ng pagbabayad;
- Ang CBA, kung sakop ang barko, ay madalas na mas mataas kaysa sa minimum;
- Ang kontratang pinirmahan mo — hindi ito maaaring mas mababa sa dalawang nabanggit; at
- Ang wage account — may karapatan kang malaman at makakuha ng kopya ng talaan ng sahod mo.
Paano Magdokumento sa Loob ng Barko
- Magtala ng oras ng trabaho araw-araw — simula, katapusan, at overtime;
- Humingi at magtabi ng kopya ng bawat payslip o wage account statement;
- Kumuha ng litrato ng work schedule at ng logbook entry kung maaari;
- Iulat ang problema sa master nang nakasulat at magtabi ng kopya;
- Ipadala sa email mo ang lahat ng litrato tuwing may internet.
Kanino Iuulat Habang Nakasakay
Una ay sa master ng barko, dahil karaniwang may panloob na proseso ng reklamo ang POEA-SEC at ang CBA. Kung walang aksiyon, ipaalam sa manning agency at sa unyon kung sakop ka ng CBA. Sa ilang daungan, may mga inspektorate at samahan ng mga marino na tumutulong sa mga hindi binabayarang tripulante. Ipaalam din sa pamilya mo para may kumikilos dito sa Pilipinas.
Pagdating Mo sa Pilipinas
- Isampa ang money claims laban sa manning agency at sa shipowner nang sabay — solidary ang pananagutan nila;
- Isama ang hindi nabayarang sahod, overtime, leave pay, at ang mga ilegal na bawas;
- Kung sakop ka ng CBA, tingnan kung may itinakdang proseso ng grievance na dapat sundin;
- Magsampa rin ng administratibong reklamo sa DMW kung may paglabag ang agency.
Kapag Naiwan ang Buong Tripulante
May mga sitwasyong hindi lang ikaw ang hindi binabayaran — nabigo ang shipowner at naiwan ang buong tripulante sa isang daungan, minsan nang walang pagkain at gasolina. Ito ay isang kilalang problema sa industriya at may mga tanggapang partikular na tumutulong dito.
Sa ganitong sitwasyon, ang unang lapitan ay ang Migrant Workers Office o ang embahada ng Pilipinas na sakop ang daungan, at ang inspektorate ng daungan kung mayroon. May mga samahan din ng mga marino at mga unyon na tumutulong sa pagkain, sa komunikasyon, at sa paghahabol ng sahod. Ang mahalaga ay sama-sama kayong kumilos — ang buong tripulanteng may iisang salaysay ay mas malakas kaysa sa mga indibidwal na reklamo.
- Gumawa ng iisang listahan ng lahat ng tripulante at ng hindi nabayarang sahod;
- Huwag umalis sa barko nang walang payo — may epekto ito sa claim;
- Idokumento ang kalagayan: pagkain, tubig, at kuryente;
- Ipaalam agad sa mga pamilya para makakilos sila sa Pilipinas.
Praktikal na Payo
- Huwag pumirma ng wage account statement na alam mong mali — kung pinilit, isulat ang pagtutol mo sa tabi ng pirma;
- Huwag hintaying matapos ang kontrata bago magreklamo;
- Kunin ang contact ng mga kasamahang may parehong problema;
- Itago ang kopya ng kontrata at ng CBA kahit natapos na ang biyahe.
Frequently Asked Questions
Puwede ba akong magreklamo habang nakasakay pa ako? Oo, at may panloob na proseso ng reklamo ang POEA-SEC at ang CBA. Iulat sa master nang nakasulat at ipaalam sa manning agency at sa unyon.
Pinapirma ako sa wage account na hindi tama. Ano ang gagawin ko? Kung napilitan kang pumirma, isulat ang pagtutol mo sa tabi ng pirma at kunan ito ng litrato. Ipaalam agad sa agency nang nakasulat.
Sino ang sasagot sa hindi nabayarang sahod ko? Ang shipowner at ang manning agency ay solidarily liable, kaya puwede mong habulin ang agency dito sa Pilipinas.
Kasama ba ang overtime sa maaaring habulin? Oo, kung ito ay nakatakda sa POEA-SEC, sa CBA, o sa kontrata mo. Mahalaga ang araw-araw na talaan ng oras ng trabaho.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may hindi nabayarang sahod ka bilang seafarer, may malinaw na batayan itong habulin dito sa Pilipinas. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.