Kumuha agad ng sertipikadong kopya ng dokumento at ng orihinal kung kaya, at magpadala ng nakasulat na pagtanggi sa lahat ng partidong umaasa rito. Maghain ng reklamong falsification sa piskalya, at sabayan ito ng aksyon sa korte para ipawalang-bisa ang dokumento at ang anumang karapatang nagmula rito. Ang pagsusuri ng eksperto sa lagda at ang tala ng notaryo ang karaniwang nagpapasya sa kaso.
Isang araw may dumating na sulat: ipinagbili mo raw ang lupa mo, o may inutang ka raw sa isang kompanya. May lagda mo sa papel — pero hindi ikaw ang pumirma.
Ang Unang Linggo
- Kumuha ng sertipikadong kopya ng dokumento mula sa notaryo, sa Registry of Deeds, o sa ahensyang may hawak nito;
- Magpadala ng nakasulat na pagtanggi sa lahat ng partidong umaasa sa dokumento, na may patunay ng paghahatid;
- Magpatala ng abiso sa tanggapang may hawak ng rehistro kung may kinalaman ito sa lupa o sasakyan;
- Mag-blotter at itala ang petsa kung kailan mo ito nalaman; at
- Ipunin ang tunay na halimbawa ng lagda mo mula sa iba't ibang panahon.
Ang Kasong Kriminal
Ang paggaya ng lagda ay falsification, at kapag ginamit ang dokumento para makakuha ng pera o ari-arian, madalas itong may kasamang estafa. Ihahain mo ang complaint-affidavit sa piskalya kasama ang sertipikadong kopya, ang mga halimbawa ng tunay mong lagda, at ang salaysay na nagsasabing hindi ka lumahok at hindi ka pumirma. Kung may notaryo, mahalagang suriin ang notarial register — maraming pekeng dokumento ang walang tala doon, at may sariling pananagutan ang notaryong nagpatunay nang hindi ka naroroon.
Ang Kasong Sibil na Hindi Dapat Kalimutan
Ang kasong kriminal ay hindi awtomatikong nagpapawalang-bisa sa dokumento. Kailangan mo ng hiwalay na aksyon sa korte para ipahayag na walang bisa ito at para kanselahin ang anumang titulo, rehistro, o karapatang nagmula rito. Sa maraming sitwasyon, ito ang mas mahalaga sa iyo — ang pagbawi ng ari-arian, hindi ang pagkulong ng gumawa.
Kung May Nadamay na Ikatlong Tao
Kung nabenta na ang ari-arian sa isang taong bumili nang walang alam, magiging mas mahaba at mas kumplikado ang laban. Kaya napakahalaga ng bilis: ang pagpapatala ng abiso ay nagbibigay ng babala sa sinumang bibili pagkatapos noon, at pinipigilan nitong lumaki ang gulo.
Ang Papel ng Notaryo
Sa halos lahat ng ganitong kaso, may notaryong nagpatunay na humarap ka at pumirma ka — gayong wala ka doon. Ito ay hindi maliit na bagay. Ang notaryo ay may obligasyong personal na makita at makilala ang pumipirma, kunin ang wastong pagkakakilanlan, at itala ang bawat dokumento sa notarial register na kanyang isinusumite sa korte. Kaya dalawang bagay ang hilingin: ang kopya mula sa register na madalas ay walang tala ng iyong dokumento, at ang kopya ng ID na sinasabing ipinakita. Ang notaryong lumabag ay may pananagutang administratibo sa kanyang komisyon at may posibleng kasong kriminal.
Praktikal na Payo
- Huwag maghintay na matapos ang kasong kriminal bago kumilos sa korte;
- Huwag pumirma ng blangkong papel at huwag magpaiwan ng lagda sa kahit kanino;
- Suriin ang titulo ng ari-arian mo minsan sa isang taon para maagang matuklasan ang gulo; at
- Kung may kinalaman ang isang kamag-anak, mas mahalaga pa ring ilagay ang lahat sa papel kaysa sa usapan lamang.
Frequently Asked Questions
Paano ko mapapatunayan na hindi ako ang pumirma? Sa pamamagitan ng orihinal na dokumento, ng mga tunay na halimbawa ng lagda mo, at ng ulat ng eksperto sa dokumento. Nakakatulong din ang patunay na wala ka sa lugar nang araw na iyon.
Mananagot ba ang notaryo? Kung pinatunayan niyang humarap ka gayong hindi ka naroroon, may pananagutan siya sa mga tuntunin sa notaryo at may posibleng kasong kriminal at administratibo.
Mawawala ba ang dokumento kapag nanalo ako sa kasong kriminal? Hindi awtomatiko. Kailangan ng hiwalay na aksyon sa korte para ipawalang-bisa ang dokumento at kanselahin ang anumang titulo o karapatang nagmula rito.
Ano ang gagawin kung nabenta na ang lupa sa iba? Kumilos agad at magpatala ng abiso sa Registry of Deeds. Susuriin ng korte kung ang bumili ay tunay na walang alam, at doon nagiging kumplikado ang laban.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may gumamit ng pangalan at lagda mo sa isang dokumento, mahalaga ang bilis ng pagkilos. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.