Walang pangkalahatang karapatang mabura ang nakaraan sa Pilipinas, pero may karapatan ka sa ilalim ng Data Privacy Act (RA 10173) na hilingin ang pag-block o pag-alis ng personal na impormasyong mali, luma na, o hindi na kailangan. Kung ang pagkalat ay may kasamang maling konteksto o akusasyon, doon papasok ang paninirang-puri. Ang pinakamabisang tugon ay konteksto at pagwawasto, hindi pagtatalo.
May isang post ka noong ilang taon na ang nakalipas. Ngayon, hinukay ito ng isang tao at ipinapakalat na parang kahapon lang nangyari. Ito ang mga pagpipilian mo.
Ano ang Karapatan Mo
Answer-first: walang malawak na karapatang burahin ang nakaraan, pero may partikular na karapatan sa personal na datos.
- Data Privacy Act (RA 10173) — may karapatan kang hilingin ang pagwawasto, pag-block, o pag-alis ng personal na impormasyong hindi tama, luma na, o hindi na kinakailangan;
- Ang sarili mong content — kung sa iyo ang orihinal na litrato o video, may karapatan kang tumutol sa hindi pinahintulutang paggamit sa ilalim ng Intellectual Property Code (RA 8293); at
- Maling konteksto — kung ipinapakalat ito na may maling paliwanag na sumisira sa iyo, maaaring may basehan ng paninirang-puri.
Ang Praktikal na Tugon
- I-preserve ang orihinal na post at ang bagong pagkakalat, na may petsa;
- Ipakita ang petsa ng orihinal — ang kaluma-an mismo ay mahalagang konteksto;
- Kung nagbago ka ng paninindigan, sabihin ito nang tapat at maikli;
- I-report ang mga kopyang may binagong konteksto o inedit na screenshot; at
- Huwag mag-alis ng orihinal kung kailangan mo itong ipakita bilang konteksto.
Kung Inedit ang Screenshot
Ito ang mas malinaw na kaso. Kung binago ang mga salita o pinagdikit ang mga bahagi para magmukhang ibang bagay ang sinabi mo, hindi na ito paggunita sa nakaraan kundi paglikha ng maling pahayag. Ipakita ang orihinal, ihambing ito, at gamitin ito sa report at sa anumang legal na hakbang. Ang paghahambing na malinaw at nakalatag ay ang pinakamabisang tugon.
Kailan Umabot Ito sa Trabaho
Kung ginagamit ito para pigilan ang trabaho, kliyente, o oportunidad mo, itala ang bawat pagkakataon at ang halagang nawala. Ipaliwanag muna sa employer o kliyente nang tapat at maikli bago mo ito marinig sa iba. Sa maraming kaso, ang kalmadong paliwanag na may petsa at konteksto ang nagpapatapos ng usapin nang hindi umaabot sa hukuman.
Praktikal na Payo
- Suriin ang mga lumang account mo at ayusin ang privacy setting;
- Huwag magbura sa gitna ng isyu — magmumukha itong pagtatago;
- Magkaroon ng maikling handa nang paliwanag kung tatanungin;
- Itago ang buong record ng orihinal at ng binagong bersyon; at
- Kung malubha at nakikilala ang nagpapakalat, kumonsulta bago kumilos.
Frequently Asked Questions
May karapatan ba akong ipabura ang lumang post? Walang pangkalahatang karapatan sa pagbura, pero may karapatan ka sa ilalim ng batas sa privacy na hilingin ang pag-alis o pag-block ng personal na impormasyong luma na o mali.
Ano kung totoo naman ang lumang post ko? Kung tapat ang paggunita rito, mahina ang basehan ng kaso. Ang tugon ay konteksto at, kung kinakailangan, tapat na paliwanag.
Ano kung inedit ang screenshot? Doon lumalakas ang posisyon mo. Ipakita ang orihinal at ang paghahambing, at gamitin ito sa report at sa legal na hakbang.
Puwede ko bang ireklamo ang nagpapakalat? Depende sa nilalaman at sa layunin. Kung may maling konteksto o inilalabas na personal na impormasyon, may posibleng basehan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may lumang materyal na ginagamit laban sa iyo at naaapektuhan ang kabuhayan mo, kami ang maaari mong kausapin. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.