Ang partner na nangakong mag-aambag ay may obligasyong ibigay ito sa takdang panahon, at siya ay nagiging may utang sa partnership kapag hindi natupad — kasama ang interes at ang danyos. Ang unang hakbang ay nakasulat na demand na may deadline. Kung hindi pa rin natupad, maaaring hilingin ang pagtupad, ang pagbawas ng bahagi niya, o ang dissolution.
Nagbukas na kayo. Nagbayad ka na ng renta, ng stock, at ng permit. Pero ang ipinangakong puhunan ng kasosyo mo ay “susunod na lang.” Hindi ito basta usaping tiwala — ito ay obligasyong maipatutupad.
Ang Obligasyon
Kapag napagkasunduan ang halaga at ang panahon ng pag-aambag, obligado siyang ibigay ito. Kapag hindi natupad sa takdang araw, siya ay nagiging debtor ng partnership para sa halagang iyon, kasama ang interes at ang danyos na dulot ng pagkaantala — at hindi na kailangan pa ng karagdagang demand kung may takdang araw ito.
Ganito rin sa partner na nangakong serbisyo ang iaambag pero hindi tumupad. Maaaring ituring itong seryosong paglabag na basehan ng dissolution.
Ang Mga Hakbang
- Ilabas ang kasunduan — kung nasa Articles of Partnership ang halaga, mas malinaw ang laban;
- Magpadala ng nakasulat na demand na may tiyak na halaga at deadline;
- Mag-alok ng pagpipilian — ibigay ang puhunan, o payagang bawasan ang bahagi niya sa kita ayon sa aktwal na naiambag;
- Isulat ang bagong kasunduan kung papayag siya sa mas maliit na bahagi; at
- Dumulog sa korte para sa pagtupad, accounting, o dissolution kung tumanggi siya.
Kung Ari-arian ang Ipinangako
Kung lupa o gusali ang iaambag, tandaan na kailangan ito ng public instrument na may inventory — kung wala, void ang partnership. Kung sasakyan o makinarya naman, kailangang wastong mailipat ang rehistro. Ang “ipinahiram lang” ay hindi puhunan.
Kung Ikaw ang Hindi Nakatupad
Huwag magtago. Mag-alok ng bagong iskedyul nang nakasulat, o mag-alok ng pagbawas sa bahagi mo. Mas mura ito kaysa sa kasong may interes at danyos, at napananatili nito ang negosyo.
Kung Ikaw ang Nangako at Hindi Nakatupad
Hindi lahat ng hindi pagtupad ay masamang loob. Minsan talagang nabigo ang pinagkukunan ng pondo. Ang mahalaga ay kung paano mo ito hinaharap.
- Ipaalam agad at nang nakasulat — huwag hintaying tanungin ka;
- Mag-alok ng bagong iskedyul na realistiko, hindi ng pangakong hindi mo kayang tuparin;
- Mag-alok ng pagbawas ng bahagi mo sa kita ayon sa aktwal na naiambag — ito ang pinakapatas na solusyon;
- Mag-alok ng ibang porma ng ambag gaya ng kagamitan o serbisyo, kung tatanggapin; at
- Isulat ang bagong kasunduan at ipa-notaryo.
Ang tapat at maagang pag-amin ay halos laging mas mura kaysa sa kasong may interes, danyos, at gastos sa abogado.
Praktikal na Payo
- Ilagay sa kasunduan ang eksaktong petsa ng bawat ambag, hindi lang ang kabuuang halaga;
- Maglagay ng probisyon sa awtomatikong pagbawas ng bahagi kapag hindi natupad;
- Ideposito ang lahat ng puhunan sa account ng negosyo, hindi sa personal;
- Huwag magsimula ng operasyon hangga't hindi pumapasok ang unang ambag; at
- Itago ang lahat ng resibo at bank record ng sarili mong ambag — ito ang ebidensya mo.
Frequently Asked Questions
May interes ba ang hindi naibigay na puhunan? Oo. Ang partner na hindi tumupad sa takdang araw ay may pananagutan sa halaga, sa interes, at sa danyos na dulot ng pagkaantala.
Puwede ko bang bawasan ang bahagi niya sa kita? Maaari kung ganoon ang napagkasunduan o kung magkakasundo kayo sa bagong kasunduan. Kung hindi, kailangan ng aksyon sa korte para sa pagtupad o dissolution.
Puhunan ba ang ipinahiram niyang gamit? Hindi kung ipinahiram lamang. Ang puhunan ay dapat malinaw na inilipat sa partnership. Isulat kung ambag ba ito o hiram lamang.
Puwede bang serbisyo ang puhunan? Puwede. Ngunit kung hindi niya tinupad ang ipinangakong serbisyo, ito ay maaaring maging batayan ng dissolution at ng danyos.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung hindi tinupad ng kasosyo mo ang ipinangakong puhunan, matutulungan ka naming ihanda ang demand at ang susunod na hakbang. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.