Huwag magbayad. Ang pagtanggi na ipakita ang owner’s duplicate ay karaniwang may tatlong dahilan: nasa bangko ito bilang sanla, hindi siya ang tunay na may-ari, o nawala o peke ang hawak niya. Ang lahat ng ito ay dapat mong malaman bago pumirma. Kumuha ka pa rin ng certified true copy sa Registry of Deeds gamit ang numero ng titulo — doon lalabas ang totoo.
May mga nagbebenta na nagagalit kapag hinihingi mo ang titulo: “Bakit, hindi mo ba ako pinagkakatiwalaan?” Ang tamang sagot ay hindi ito usapin ng tiwala. Malaking pera ang inilalabas mo, at normal at inaasahan sa bawat lehitimong benta ng lupa na makikita ng mamimili ang titulo.
Ang Tatlong Karaniwang Dahilan
Karamihan sa pagtanggi ay nahuhulog sa isa sa mga ito, at may kaibang tugon ang bawat isa:
- Nasa bangko ang titulo — may sanla ang lupa; lehitimo ito pero kailangan ng maingat na kasunduan sa pagbabayad;
- Hindi siya ang may-ari — ibang pangalan ang nasa titulo, o minana at hindi pa naaayos ang settlement; at
- Nawala o peke ang titulo — may sariling proseso ang pagpapalit ng nawalang titulo, at ang peke ay krimen.
Ang Hakbang na Hindi Nangangailangan ng Pahintulot Niya
Hindi mo kailangan ang pahintulot ng nagbebenta para malaman ang katotohanan. Ang rehistro ng lupa ay bukas sa publiko.
- Hingin ang numero ng titulo — ito lang, kahit ayaw niyang magpakita ng papel;
- Kumuha ng certified true copy sa Registry of Deeds na may hurisdiksyon sa lupa;
- Doon makikita mo kung sino ang nakapangalan at kung may mortgage o kaso; at
- Kung ayaw niya ring ibigay ang numero ng titulo, tapos na ang usapan — umalis ka na.
Kung Nasa Bangko ang Titulo
Ito ang pinakakaraniwan at may ligtas na solusyon. Ang istruktura ay ganito: humingi ng statement of account mula sa bangko, at ang bahagi ng bayad mo ay diretsong ibabayad sa bangko para makuha ang release of mortgage at ang owner’s duplicate. Ang balanse ay ibibigay lang sa nagbebenta kapag nasa kamay mo na ang malinis na titulo.
Praktikal na Payo
- Huwag magbigay ng “reservation fee” o downpayment habang hindi mo pa nakikita ang certified true copy;
- Ilagay sa resibo ng anumang naibigay mo na ito ay may kondisyong maipakita ang titulo, at ibabalik kung hindi;
- Kunan ng litrato ang lahat ng dokumentong ipinakita, kahit photocopy lang; at
- Kung nakabayad ka na at hindi na sumasagot ang nagbebenta, magpadala agad ng demand letter at kumonsulta sa abogado.
Kung Ibang Pangalan ang Nasa Titulo
Ito ang pinakadelikadong sagot sa lahat, at karaniwan itong may tatlong bersyon. Alamin kung alin ang totoo bago ka tumuloy.
- Namatay na ang nakapangalan — kailangan munang maayos ang settlement ng mana at dapat pumirma ang lahat ng tagapagmana;
- Binili niya pero hindi naipalipat — hingin ang lumang deed of sale at ang mga resibo ng buwis, at asahan ang dagdag na gastos;
- Hindi talaga siya ang may-ari — umatras; at
- Sa lahat ng bersyon, huwag magbayad hangga’t hindi malinaw kung sino ang may kapangyarihang magbenta.
Ang certified true copy ang magsasabi kung alin sa tatlo ang totoo, at makukuha mo ito nang hindi humihingi ng pahintulot kaninuman. Iyon ang dahilan kung bakit ito ang unang hakbang, hindi ang huli.
Frequently Asked Questions
Normal bang hindi ipakita ang orihinal na titulo hangga't walang downpayment? Hindi ito nangangahulugang panloloko sa lahat ng pagkakataon, pero hindi ito dahilan para magbayad ka nang bulag. Ang katanggap-tanggap na kompromiso ay ibigay niya ang numero ng titulo para makakuha ka ng certified true copy.
Paano kung sabihin niyang nawala ang titulo? May legal na proseso para sa pagpapalit ng nawalang titulo at dumadaan ito sa korte. Hintayin munang matapos ito bago bumili, o ilagay bilang kondisyon sa kontrata ang paglabas ng bagong titulo.
Puwede ba akong magbayad ng parte habang naka-sanla pa ang titulo? Puwede, basta ang bayad ay diretso sa bangko para bawasan o tapusin ang utang, at may nakasulat na kasunduan kung paano makakansela ang mortgage at mailipat sa iyo ang titulo.
Ano ang gagawin kung tumanggi siya pero nakabayad na ako? Magpadala ng nakasulat na demand para ibalik ang pera o ituloy ang benta. Kung hindi siya sumagot, maaari kang magsampa ng kaso; kumonsulta agad sa abogado habang bago pa ang ebidensya.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may nagbebentang ayaw magpakita ng titulo pero nakabayad ka na, mas mabuting kumilos agad. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.