Ang empleyado ay karaniwang may obligasyong magbigay ng tatlumpung araw na paunang abiso. Ikaw naman ay may obligasyong ibigay ang final pay sa loob ng tatlumpung araw mula sa petsa ng paghihiwalay at ang certificate of employment sa loob ng tatlong araw mula sa paghingi. Kailangan mo ring iulat ang paghinto niya sa SSS, PhilHealth at Pag-IBIG.
Ang paglabas ng empleyado ay hindi lang pagpapalit ng tao. Ito ay isang serye ng deadline na kung malalampasan mo ay nagiging batayan ng reklamo — kahit maayos ang naging paghihiwalay ninyo.
Ang Abiso ng Empleyado
Sa ordinaryong resignation, ang empleyado ay dapat magbigay ng nakasulat na abiso nang hindi bababa sa tatlumpung araw bago ang huling araw. Puwede mong talikuran ang abisong ito kung nais mo, pero kailangang malinaw ito. Kung basta siyang umalis nang walang abiso, may mga remedyo ka sa batas, pero praktikal na tanong kung sulit habulin ito.
May mga sitwasyong hindi kailangan ang tatlumpung araw — halimbawa kapag may seryosong insulto o hindi makataong pagtrato, o kapag may sakit na nagpapahirap sa pagpapatuloy. Sa mga ito, agad ang bisa ng resignation.
Ang Mga Obligasyon Mo
- Final pay sa loob ng tatlumpung araw mula sa petsa ng paghihiwalay, ayon sa panuntunan ng DOLE. Kasama rito ang huling sahod, ang proporsiyonal na 13th month pay, ang hindi nagamit na leave na convertible sa cash, at anumang iba pang natitira;
- Certificate of employment sa loob ng tatlong araw mula sa paghingi. Hindi ito puwedeng ipagkait bilang pananakot o bilang kapalit ng clearance;
- Iulat ang paghinto sa SSS, PhilHealth at Pag-IBIG; at
- Ibigay ang kopya ng rekord ng buwis na hinihingi ng BIR — sa BIR mismo ang tamang tanungan kung anong porma.
Ang Clearance at ang Hangganan Nito
Karaniwan at makatuwiran ang clearance process para sa pagbabalik ng gamit, susi at hindi bayad na utang. Pero may hangganan ito. Hindi mo puwedeng gawing walang hanggan ang clearance para hindi mabayaran ang final pay, at hindi mo puwedeng ipagkait ang certificate of employment. Ang tamang gawin kapag may utang ang empleyado ay ibawas ito sa final pay nang may malinaw na kuwenta at pahintulot, hindi ang pigilan ang buo.
Praktikal na Payo
- Tanggapin ang resignation nang nakasulat at ilagay ang huling araw;
- gumawa ng exit checklist: gamit, susi, account, at turnover ng gawain;
- ibigay ang kuwenta ng final pay nang nakasulat at nakabukod ang bawat linya; at
- huwag pilitin ang empleyadong pumirma ng quitclaim bago niya makita ang kuwenta.
Panghuli, isang paalala tungkol sa quitclaim. Ang pirma sa isang waiver ay hindi awtomatikong nagpapawalang-bisa sa reklamo. Ang mga tribunal ay maingat sa quitclaim na pinirmahan nang walang malinaw na paliwanag, walang sapat na halaga, o may presyon. Ang tunay na proteksiyon ay ang tamang kuwenta at ang malinaw na dokumentasyon, hindi ang pirma sa isang papel na hindi naintindihan ng pumirma.
Frequently Asked Questions
Kailan ko dapat ibigay ang final pay? Sa loob ng tatlumpung araw mula sa petsa ng paghihiwalay, ayon sa panuntunan ng DOLE, maliban kung may mas maikling panahon na napagkasunduan o nakasaad sa patakaran ng kompanya.
Puwede ko bang ipagkait ang certificate of employment hanggang matapos ang clearance? Hindi. Ang certificate of employment ay dapat ibigay sa loob ng tatlong araw mula sa paghingi at hindi ito puwedeng gawing kasangkapan ng presyon o kapalit ng clearance.
Ano ang gagawin kung umalis siya nang walang tatlumpung araw na abiso? May mga remedyo sa batas para sa pinsalang tunay mong natamo, pero praktikal na tanong kung sulit ito habulin. Ang mas mahalaga ay maayos mong ibigay ang mga obligasyon mo para hindi ka masangkot sa reklamo.
Puwede bang ibawas sa final pay ang utang ng empleyado? Puwede kung may malinaw na kuwenta at karaniwang may nakasulat na pahintulot o kasunduan. Ang hindi puwede ay ang pigilan ang buong final pay dahil lang may hindi pa naibabalik.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may umaalis na empleyado at gusto mong walang maiwang butas sa final pay at rekord, matutulungan ka naming ihanda ang proseso. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.