Ito ang patunay ng pagkakakilanlan na hinihingi ng batas bago mag-notaryo. Karaniwan itong isang kasalukuyang ID na may larawan at pirma mo, na inilabas ng isang opisyal na ahensya. Kung wala ka nito, may alternatibo: ang panunumpa ng isa o dalawang credible witness na walang kinalaman sa dokumento. Hindi sapat ang expired na ID at hindi sapat ang photocopy.
“Ma’am, hindi po puwede — expired na po ang ID ninyo.” Isa ito sa pinakamadalas na pinagtatalunan sa opisina ng notaryo, at ang notaryo ang tama.
Bakit Mahigpit Ito
Ang buong bisa ng notarization ay nakasalalay sa isang bagay: ang taong pumirma ay siya ngang sinasabi niyang siya. Kapag mahina ang pagkilala, ang buong sistema ng public document ay nawawalan ng saysay — kaya nga may partikular na panuntunan kung ano ang tinatanggap na patunay.
Ang batayang anyo nito ay isang kasalukuyang ID na may larawan at pirma mo, inilabas ng isang opisyal na ahensya. Ang salitang mahalaga ay kasalukuyan. Ang expired na ID ay hindi na tumutupad dito, gaano man kalinaw ang larawan o gaano man ka katagal nang gumagamit nito.
Ang Alternatibo Kapag Walang ID
Hindi ito dead end. Kinikilala ng batas ang credible witness bilang kapalit:
- Isang saksi na personal na kilala ng notaryo, walang kinalaman sa dokumento, at magpapakita ng sarili niyang ID; o
- Dalawang saksi na personal na nakakakilala sa iyo, walang kinalaman sa dokumento, at bawat isa ay may sariling ID.
Ang salitang “walang kinalaman” ay mahalaga: hindi puwedeng saksi ang kabilang partido sa kasunduan o ang taong may pakinabang doon. At isa pang paraan: kung personal kang kilala ng notaryo mismo, maaaring hindi na kailanganin ang ID.
Ano ang Karaniwang Tinatanggap
- ID na inilabas ng ahensya ng gobyerno na may larawan at pirma mo;
- Kailangang orihinal at hindi photocopy o larawan sa cellphone;
- Kailangang hindi pa expired sa araw ng notarization;
- Kailangang tugma ang pangalan sa nakasulat sa dokumento — kung magkaiba, ipaliwanag ito bago pa magsimula.
Kapag Hindi Tugma ang Pangalan
May sitwasyong tugma naman ang tao pero hindi tugma ang pangalan: “Ma. Teresa” sa ID at “Maria Teresa” sa dokumento, o nasa ID pa ang dalagang apelyido. Hindi ito awtomatikong hadlang, pero dapat itong ipaalam sa notaryo bago pa magsimula, hindi matuklasan sa gitna. Karaniwang lunas dito ang paggamit ng buong pangalan sa dokumento kasama ang paliwanag, o ang paglakip ng affidavit na nagpapatunay na iisang tao ang tinutukoy. Ang notaryo ang magsasabi kung ano ang tanggap niya.
Praktikal na Payo
- Magdala ng dalawang ID kung mayroon ka — libre ang paghahanda, mahal ang bumalik;
- Tingnan ang petsa ng expiry bago umalis ng bahay;
- Kung wala kang ID, tumawag muna sa notaryo at itanong kung papayag siya sa credible witness at ano ang dala nila;
- Kung nasa proseso ka pa ng pagpapalit ng ID, tanungin kung tinatanggap ang claim stub kasama ng ibang patunay.
Frequently Asked Questions
Tinatanggap ba ang company ID sa notaryo? Karaniwang hindi mag-isa, dahil ang hinahanap ay ID na inilabas ng opisyal na ahensya. Puwede itong pantulong pero maghanda ka pa rin ng government ID.
Puwede bang photocopy ng ID lang ang dalhin? Hindi. Kailangang ipakita mo ang orihinal sa notaryo dahil siya mismo ang titingin nito at magtatala ng detalye sa kanyang register.
Paano kung wala talaga akong anumang ID? Tanungin ang notaryo tungkol sa credible witness. Kailangan nila ng saksing walang kinalaman sa dokumento, may sariling ID, at tumutupad sa mga kondisyong itinatakda ng batas.
Bakit kailangang may pirma ang ID? Dahil ipinaghahambing ng notaryo ang pirma mo sa dokumento at ang pirma sa ID. Ito ang pinakapayak na paraan ng pagtiyak na iisang tao ang nasa harap niya at ang nasa papel.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may notarization kang kailangang matapos at may problema sa pagkakakilanlan o sa pangalan sa mga dokumento mo, maaari ka naming gabayan. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.