Ang arbitration clause ay kasunduang ang anumang alitan ay dadalhin sa arbitrator at hindi sa ordinaryong korte. Binding ito: kung may kaso kang isasampa sa korte, karaniwang ipapadala ka nito sa arbitration. Ang award ay pinal at maipatutupad matapos kumpirmahin ng korte. Sa mga alitan sa konstruksiyon na may arbitration clause, ang Construction Industry Arbitration Commission ang may hawak.
Nasa dulo ito ng maraming kontrata at bihirang basahin — hanggang sa may away na, at doon mo malalaman na hindi ka pala makakapunta sa korte.
Ang Bisa Nito
Sa ilalim ng Alternative Dispute Resolution Act (RA 9285), ang kasunduang mag-arbitrate ay valid at maipatutupad. Kapag nagsampa ka sa korte gayong may arbitration clause, maaaring hilingin ng kabila na ipadala ang usapin sa arbitration — at karaniwan itong ipinagkakaloob.
Kaya bago pumirma, dapat mong malaman: pinipili mo ang forum ng anumang away sa hinaharap.
Ang Bentahe at ang Kapalit
- Bilis — karaniwang mas mabilis kaysa sa ordinaryong paglilitis;
- Pribado — hindi ito bukas sa publiko, mahalaga sa negosyong may reputasyong iingatan;
- Eksperto — maaaring piliin ang arbitrator na may kaalaman sa industriya;
- Gastos — ang kapalit: binabayaran mo ang arbitrator at ang institusyon, kaya minsan mas mahal ito sa maliliit na halaga; at
- Limitadong apela — napakakitid ng batayan para baligtarin ang award.
Ang Dapat Nasa Clause
- Ang saklaw — lahat ba ng alitan o ilang uri lamang;
- Ang institusyon at ang panuntunang susundin;
- Ang bilang ng arbitrator — isa ay mas mura, tatlo ay mas mabigat;
- Ang lugar at wika ng arbitration;
- Ang batas na iiral; at
- Kung may mediation muna bago mag-arbitrate.
Ang Award at ang Pagpapatupad
Ang desisyon ng arbitrator ay tinatawag na award. Hindi ito awtomatikong maipatutupad ng sheriff — kailangan munang kumpirmahin ito ng korte. Kapag nakumpirma, ito ay parang hatol na maipatutupad. Ang batayan para tanggihan o baligtarin ang award ay napakakitid: gaya ng pandaraya, kawalan ng kapangyarihan ng arbitrator, o hindi wastong pagkakabuo ng tribunal.
Ang Konstruksiyon
May espesyal na panuntunan sa alitan sa konstruksiyon: kapag may arbitration clause ang kontrata, ang Construction Industry Arbitration Commission ang karaniwang may hawak nito, kahit hindi sila ang partikular na pinangalanan sa kontrata.
Praktikal na Payo
- Sa maliliit na kontrata, isaalang-alang ang mediation muna at ang korte na lang bilang huling daan — mas mura;
- Sa malalaking kontrata, sulit ang arbitration lalo na kung may kasamang dayuhan;
- Suriin kung sino ang sasagot sa gastos ng arbitration;
- Huwag pumirma ng clause na nagtatakda ng arbitration sa ibang bansa nang hindi tinitimbang ang gastos; at
- Kung may kaso nang isinampa laban sa iyo gayong may arbitration clause, itaas ito agad.
Frequently Asked Questions
Puwede pa ba akong magsampa sa korte kung may arbitration clause? Karaniwang hindi para sa mismong alitan. Kapag hiningi ng kabila, ipapadala ng korte ang usapin sa arbitration alinsunod sa kasunduan ninyo.
Pinal ba ang desisyon ng arbitrator? Karaniwang oo. Napakakitid ng batayan para baligtarin ang award, gaya ng pandaraya o kawalan ng kapangyarihan ng arbitrator.
Paano ipatutupad ang award? Kailangan munang kumpirmahin ito ng korte. Pagkatapos nito, maipatutupad na ito na parang hatol ng korte.
Mas mura ba ang arbitration? Hindi laging. Mas mabilis at pribado ito, ngunit binabayaran mo ang arbitrator at ang institusyon, kaya sa maliliit na halaga ay maaaring mas mahal ito kaysa small claims.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may arbitration clause ang kontrata mo at may umuusbong na alitan, matutulungan ka naming piliin ang tamang daan. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.