Sa disenyo ng Katarungang Pambarangay, may labinlimang araw ang punong barangay para subukang pagkasunduin kayo sa mediation. Kapag hindi ito nagtagumpay, may sariling labinlimang araw naman ang Pangkat ng Tagapagkasundo para sa conciliation, at maaari itong palawigin kung parehong panig ang humihiling. Layunin ng takdang panahon na huwag matigil ang usapin sa barangay nang walang katapusan. Kapag lumipas ang panahon nang walang kasunduan, dapat nang maglabas ng Certificate to File Action ang barangay.
Isa sa pinakamalaking hinaing sa barangay ay ang pakiramdam na walang katapusan ang proseso: paulit-ulit na pagpapaliban, hanggang sa mapagod ang isang panig at bitawan na lang ang reklamo. Kaya may itinakdang panahon ang batas — hindi para minadali ang areglo, kundi para may hangganan ang paghihintay.
Ang Dalawang Yugto
- Mediation sa punong barangay — nagsisimula ang bilang mula sa unang pagpapatawag, at may labinlimang araw siya para maabot ang kasunduan; at
- Conciliation sa Pangkat — kapag walang naabot na kasunduan, bubuo ng Pangkat na may sariling labinlimang araw mula sa pagkakabuo nito.
Puwedeng palawigin ang panahon ng Pangkat kung parehong panig ang humihiling at may makatuwirang dahilan — halimbawa, malapit na kayong magkasundo at kailangan lang ng kaunting panahon para sa huling detalye.
Bakit Mahalaga ang Bilang
Dalawang dahilan. Una, ang Certificate to File Action ay hindi lang basta papel na ibinibigay kapag naiinip ka — may batayan ito, at ang paglipas ng takdang panahon nang walang kasunduan ay isa sa pinakamalinaw na batayan. Pangalawa, may kaugnayan ito sa panahon ng pagsasampa ng kaso mo sa korte: habang nasa barangay ang usapin, may bahagi ng orasan ng prescription na natitigil, pero may hangganan din iyon.
Kapag Pinapatagal ng Kabila
Karaniwang taktika ito: hindi sumisipot, humihingi ng reset, o nangangako ng bayad na hindi dumarating. Ang tamang tugon ay hindi pagtitiis kundi pagtatala. Hilingin na maitala ang bawat petsa ng pagdinig at ang bawat pagliban. Kapag lumipas na ang panahon, ipakita mo ang tala at hilingin ang certification. Karapatan mo iyon — hindi ito pabor.
Praktikal na Payo
- Isulat sa kalendaryo mo ang petsa ng unang pagpapatawag at ang petsa ng pagkakabuo ng Pangkat;
- Kumuha ng kopya ng bawat notice at bawat minutes;
- Huwag pumayag sa pagpapaliban nang walang bagong petsa — igiit na may nakatakdang araw agad;
- Kung tapos na ang panahon at hindi ka pa rin binibigyan ng certification, isulat ang hiling mo at ipa-receive; at
- Tandaan na ang panahong ito ay panuntunan sa proseso, hindi garantiya na matatapos ang away sa loob ng isang buwan.
Ang Realidad sa Praktika
Sa maraming barangay, hindi eksaktong sinusunod ang bilang. May pagdinig na naipagpaliban dahil may sakuna, may pista, o wala ang isang miyembro ng Pangkat. Hindi ito nangangahulugang wala kang karapatan — nangangahulugan lang ito na ikaw ang dapat magbantay ng kalendaryo, dahil malamang na walang ibang gagawa niyon para sa iyo. Kung mahinahon mong ipinaaalala ang takdang panahon, karaniwang tumutugon ang barangay. Kung hindi, ang nakasulat mong hiling ang magiging patunay mo na sinubukan mong sumunod sa proseso. Sa korte kalaunan, ang taong may malinis na tala ng pagsunod ang laging nasa mas magandang posisyon kaysa sa taong basta na lang sumuko.
Frequently Asked Questions
Kailan nagsisimula ang bilang ng 15 araw? Sa mediation, mula sa unang pagpapatawag ng punong barangay. Sa conciliation, mula sa pagkakabuo ng Pangkat ng Tagapagkasundo.
Puwede bang lampasan ang takdang panahon? Puwedeng palawigin ang conciliation kung parehong panig ang humihiling at may makatuwirang dahilan. Hindi ito dapat gawing paraan ng walang katapusang pagpapaliban.
Ano ang gagawin ko kapag lumipas na ang panahon? Humingi ng Certificate to File Action nang nakasulat, at ipa-receive ang hiling mo para may patunay ka ng petsa.
Nakakaapekto ba ito sa panahon ng pagsasampa ng kaso ko? Oo. May bahagi ng orasan ng prescription na natitigil habang nasa barangay ang usapin, pero may hangganan iyon, kaya hindi mabuting magpatagal.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung pinapatagal ang usapin ninyo sa barangay at nauubos na ang panahon mo, may paraan para isulong ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.