Ang non-stock non-profit corporation ay korporasyong walang shares at walang dividends: may mga miyembro imbes na stockholder, pinamumunuan ng mga trustee, at ang kita nito ay hindi ipinamamahagi kundi ginagamit para sa layunin nito — charitable, relihiyoso, edukasyonal, at katulad. Nirerehistro rin ito sa SEC, at mahalagang malaman: ang pagiging non-profit ay hindi awtomatikong tax exemption — hiwalay na proseso sa BIR ang kailangan.
Magtatayo kayo ng foundation, samahan, homeowners association, o ministry — at ang payo ng lahat: gawin ninyong non-stock non-profit corporation. Ano ba talaga iyon, at ano ang pinagkaiba nito sa ordinaryong korporasyon?
Ang Batayang Anyo
Sa ilalim ng Revised Corporation Code (RA 11232), ang non-stock corporation ay korporasyong walang capital stock na hinati sa shares. Ang mga pangunahing katangian:
- Mga miyembro, hindi stockholder — ang boto at karapatan ay nakabatay sa membership ayon sa articles at by-laws;
- Mga trustee, hindi director — sila ang namamahala, at maaaring mas mahaba ang kanilang termino kaysa sa mga director ng stock corporation;
- Walang dividends — ang anumang kita ay hindi ipinamamahagi sa mga miyembro kundi ginagamit para sa layunin ng korporasyon; at
- Para sa mga layuning hindi pangnegosyo — charitable, relihiyoso, edukasyonal, propesyonal, kultural, civic, at mga katulad.
Paano Ito Irehistro
Answer-first: sa SEC pa rin, gaya ng ibang korporasyon. Maghahanda ng articles of incorporation na naglalahad ng layunin, mga incorporator at trustee, at ng probisyong walang bahagi ng kita na mapupunta sa mga miyembro o opisyal. May by-laws din tungkol sa membership at mga pagpupulong. Pagkatapos ng SEC, magpaparehistro pa rin sa BIR at kukuha ng mga kaukulang permit — ang pagiging non-profit ay hindi dahilan para laktawan ang mga ito.
Ang Totoo Tungkol sa Tax Exemption
Ito ang pinakamalaking maling akala: hindi porke non-profit ay exempt na sa lahat ng buwis. Ang income tax exemption ng mga kwalipikadong non-stock non-profit ay may mga kondisyon at karaniwang kailangang kumpirmahin sa BIR sa pamamagitan ng kaukulang aplikasyon o ruling. At kahit exempt ang institusyon sa kita mula sa mga aktibidad ayon sa layunin nito, ang kita mula sa mga ari-arian o pangnegosyong aktibidad — renta, interes, benta — ay karaniwang may buwis pa rin. May mga obligasyon ding withholding tax sa mga sahod ng empleyado nito.
Praktikal na Payo
- Isulat nang malinaw sa articles ang non-distribution ng kita at ang mapupuntahan ng ari-arian kapag na-dissolve — kailangan ito sa SEC at sa BIR;
- Maglaan ng maayos na libro at audit kahit maliit pa ang samahan — ang mga donor at ahensya ay hihingi nito;
- Kung tatanggap ng malalaking donasyon, alamin ang mga patakaran sa donor's tax at sa deductibility para sa mga donor; at
- Huwag gamitin ang non-profit bilang balatkayo ng negosyo — may kapangyarihan ang SEC at BIR na habulin iyan.
Frequently Asked Questions
Ano ang pagkakaiba ng non-stock corporation sa stock corporation? Ang stock corporation ay may shares at namamahagi ng dividends sa mga stockholder. Ang non-stock ay may mga miyembro, pinamumunuan ng mga trustee, at ang kita ay ginagamit para sa layunin nito imbes na ipamahagi.
Exempt ba sa buwis ang non-stock non-profit corporation? Hindi awtomatiko. May mga kondisyon ang exemption at karaniwang kinukumpirma ito sa BIR. Ang kita mula sa mga ari-arian o pangnegosyong aktibidad ay karaniwang may buwis pa rin kahit non-profit ang institusyon.
Saan nirerehistro ang non-stock non-profit corporation? Sa SEC, gaya ng ibang korporasyon, at pagkatapos ay sa BIR at sa mga kaukulang ahensya at LGU para sa mga permit at compliance.
Puwede bang kumita ang non-profit corporation? Puwede itong magkaroon ng kita, pero hindi ito maaaring ipamahagi sa mga miyembro o opisyal. Dapat itong gamitin para isulong ang layunin ng korporasyon.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung magtatayo kayo ng foundation, asosasyon, o ibang non-profit at kailangan ng tulong sa SEC at BIR, nandito ang aming firm. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.